Blog: Keynes uit de kast voor energietransitie - Utilities
blog

Blog: Keynes uit de kast voor energietransitie

Publicatie

4 mei 2020

Auteur

David van Baarle

Categorie

Utilities

Soort

blog

Tags

energietransitie, power-to-x

De Britse econoom John Maynard Keynes was voorstander van overheidsstimulering in crisissituaties. Naast werkeloosheidsuitkeringen en geld voor scholing pleitte hij voor overheidsinvesteringen in infrastructuur. Nu weet ik niet of de econoom een wereldwijde lockdown ook meetelde in zijn crisiseconomie. Maar het zou in mijn ogen goed uitkomen om de oude economische theorieën weer eens af te stoffen.

De Coronacrisis mag dan het dagelijkse nieuws bepalen: het overschaduwt de klimaatcrisis die ook in april weer duidelijk zijn stempel drukte. Afgelopen maand was niet alleen de meest zonnige sinds het begin van de metingen in 1901, maar ook zeer droog. In het oosten van het land begint de waterstress dan ook weer op te lopen. Dat valt uiteraard in het niet bij de waterstress in bijvoorbeeld Afrika of delen van Azië.

Power-to-x

Gelukkig is de transitie naar emissievrije energie in volle gang. En de steile curve van vermogens van zowel wind- als zonne-energie is hoopgevend. Helaas leidt die explosieve groei in duurzaam elektrisch vermogen nu nog soms tot negatieve prijzen. Maar met industriële elektrificatie, power to gas en eventuele andere peakshavers is dit een opgang naar een hogere bijdrage van elektriciteit in de energiemix. Ook voor de productie van warmte.

Infrastructuur

Er lijkt echter een flinke beperkende factor en dat is de aansluiting van al deze bronnen op de elektrische infrastructuur. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor de uitkoppeling van warmte of de afvoer van CO2 naar de glastuinbouw of naar offshore gasvelden. De betrokken partijen zijn aan het rekenen geslagen met de SDE++ vergoeding en CO2-heffing als aanjager, maar lopen vast op de investeringen in de bijbehorende infrastructuur. Wat zou er mooier zijn dan de economie aan te jagen door extra te investeren in de netcapaciteit? En dan niet alleen de elektrische netten, maar ook een warmte backbone, lokale CO2-netten en een centraal waterstofnet.

Misschien is het sowieso een goed idee om de huidige gasinfrastructuur in te zetten om de elektrische netten te ontlasten. Aanpassing van het net op de kleinere waterstofmoleculen vraagt enige aanpassing, maar dit is redelijk eenvoudig en redelijk goedkoop te realiseren. Tegelijkertijd zou de productie van groene waterstof wel een extra duw moeten krijgen.

Personeelstekort

Natuurlijk blijft de vraag hangen of de netbeheerders, ook als ze extra geld krijgen, het fysiek voor elkaar kunnen krijgen de netten te verzwaren. De tekorten aan (elektro)technisch opgeleid personeel blijkt ook voor deze sector een bottleneck. Plus dat een besluitvormingstraject dat vaak neerkomt op drie jaar praten en één jaar graven ook behoorlijk vertraagt. Die extra investeringen in opleidingen die Keynes ook in zijn pakket overheidsmaatregelen noemt, zijn in dit licht ook geen slechte gedachte.

Experts

Een goed geregisseerde energietransitie begint in ieder geval bij een doordachte blauwdruk van de Nederlandse energie-infrastructuur. Het rapport van de Task Force Infrastructure National Climate Agreement Industry is al klaar, maar overhandiging ervan aan de minister liep vertraging op door de coronacrisis. Ik ben erg benieuwd wat de experts voorstellen en of de politiek zijn nek durft uit te steken om twee crises in één keer aan te pakken. Rutte heeft in ieder geval laten zien dat hij in crisissituaties naar de experts luistert. Dat geeft hoop voor de energie-experts.