Alliander Archieven - Utilities

De Autoriteit Consument & Markt deed uitspraak in een geschil van een agrarisch ondernemer met Liander over het weigeren van elektriciteittransport. De toezichthouder stelde dat het first come, first served -principe geldt bij transportschaarste op het elektriciteitsnet. Dit betekent dat de huidige werkwijze waarbij Liander klanten helpt in volgorde van aanvraag in stand kan blijven evenals het hanteren van wachtlijsten in congestiegebieden.

De ACM oordeelt ook dat Liander voldoende heeft aangetoond redelijkerwijs geen transportcapaciteit voor de agrarisch ondernemer te hebben, maar dat de weigering van transport ten tijde van de klacht onvoldoende was toegelicht. Het afgelopen jaar heeft Liander deze belangrijke informatievoorziening op orde gebracht.

De vraag naar transportcapaciteit op het elektriciteitsnet groeit in veel gebieden sneller dan het net kan worden uitgebreid. Op steeds meer plaatsen is inmiddels de maximaal beschikbare capaciteit van het net bereikt. Om de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet te blijven garanderen kan Liander daarom geen nieuwe aanvragen voor transport van elektriciteit inwilligen totdat het net is uitgebreid. Dit komt steeds vaker voor, onder meer in de Noordoostpolder. Als gevolg hiervan wees Liander de aanvraag af voor teruglevering van duurzaam opgewekte stroom van een ondernemer in deze polder. Vervolgens stapte deze ondernemer naar de ACM.

Duidelijkheid

Huibert Baud, directeur Klant & Ontwerp bij Liander: ”Dit is een belangrijke uitspraak van de ACM over de manier waarop regionale netbeheerders moeten handelen bij transportschaarste in het elektriciteitsnet. Ook is het goed dat de ACM een uitspraak doet over hoe we moeten omgaan met de transparantie over transportschaarste. Ondanks dit oordeel kijken wij steeds hoe we de communicatie naar klanten over deze vervelende situaties kunnen verbeteren.’

De afgelopen periode stapten diverse partijen naar zowel toezichthouder als rechter met het verzoek zich uit te spreken over de juiste werkwijze bij deze relatief nieuwe problematiek. Diverse partijen claimden dat Liander te allen tijde aan een verzoek om transportcapaciteit moet voldoen. Liander stelde echter dat partijen met nieuwe aanvragen voor transportcapaciteit op een wachtlijst komen wanneer alle plaatselijke netcapaciteit vergeven is. Baud: ‘Liander betreurt het iedere keer opnieuw als we na zorgvuldige afwegingen niet aan de wens van onze klanten kunnen voldoen. Tegelijkertijd biedt de ACM als toezichthouder met deze uitspraak duidelijkheid voor alle partijen, klanten en netbeheerders, hoe te handelen.’

Het gerechtshof Den Bosch en de rechtbank Oost-Brabant deden in vergelijkbare zaken tegen netbeheerder Enexis het afgelopen half jaar uitspraken met gelijke strekking. De ACM verwijst naar deze uitspraken.

Netwerkbedrijf Alliander investeert in 2020 882 miljoen euro in de uitbreiding en onderhoud van zijn energienetten. Die investeringen zijn noodzakelijk omdat zowel huishoudens als bedrijven steeds meer elektriciteit gaan verbruiken. Ook leveren steeds meer partijen duurzaam opgewekte stroom terug aan het net.

Komend jaar werkt Alliander op ruim dertig locaties aan de bouw van nieuwe of grotere elektriciteitsverdeelstations en nieuwe kabelverbindingen. Bijna de helft van de investeringen doet de netbeheerder komend jaar in Noord-Holland en Amsterdam. Daar is door de economische groei en energietransitie een grote vraag naar extra capaciteit.

Snel groeiende vraag

De energietransitie blijft versnellen en dit brengt veel extra werk met zich mee. Er is een snelgroeiende capaciteitsvraag van onder meer zonneparken, datacenters en andere snel ontwikkelende energie-intensieve sectoren. Daardoor raakt het elektriciteitsnet op steeds meer plekken vol. Zo is het aantal aanvragen van grootzakelijke klanten, zoals ontwikkelaars van zonneparken, voor een aansluiting op het elektriciteitsnet de afgelopen twee jaar verzesvoudigd. Nederland is niet op deze ontwikkelingen ingericht.

Langjarige en planmatige aanpak

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat in 2020 alle provincies en gemeenten het concept van hun Regionale Energie Strategie (RES) gereed hebben. In de RES worden de afspraken uit het Klimaatakkoord vertaald naar regionale plannen. Alliander ondersteunt de overheden met regioteams die de toekomstplannen spiegelen aan de netcapaciteit en bijbehorende noodzakelijke uitbreidingen van de energienetten. De RES’en moeten de basis vormen voor een langjarige en planmatige aanpak, waarmee gericht kan worden ingezet op het vinden van geschikte locaties voor kabels en elektriciteitsstations, het doorlopen van vergunningstrajecten en het inzetten van schaarse technici om al het werk te realiseren.

Innovaties

Alliander werkt naast de uitbreiding van de netten aan slimme oplossingen en innovaties om de capaciteit van het bestaande elektriciteitsnet beter te benutten. Voorbeelden zijn het inzetten van de vluchtstrook van het net en laadpalen die sneller laden als het minder druk is op het elektriciteitsnet. Alliander ziet daarnaast de potentie van groene waterstof. Het netwerkbedrijf leert in pilots wat de grootschalige productie van waterstof uit wind- en zonne-energie kan betekenen voor betaalbaar en betrouwbaar netbeheer. Daarnaast onderzoekt Alliander of het bestaande gasnet inzetbaar is voor het transport van waterstof als alternatief voor aardgas.

Netbeheerder Liander heeft na aanbesteding een langjarig contract gesloten met drie aannemers. Heijmans, ENGIE en Van den Heuvel gaan de komende tien jaar in opdracht van Liander vervangings- en uitbreidingswerkzaamheden uitvoeren aan circa 4.500 middenspanningsruimtes. Die ruimtes zijn verdeeld over drie regio’s in het verzorgingsgebied van Liander. De totale contractwaarde van de gunning is 140 miljoen euro.

De overgang van fossiele naar duurzame energie vraagt veel van het elektriciteitsnet. Dat komt met name doordat er steeds meer windmolens en zonneparken bijkomen. De komende jaren zal het elektriciteitsverbruik gaan stijgen als gevolg van de dalende vraag naar aardgas. Hierdoor groeit het werkpakket van Liander. Daarom koos de netbeheerder ervoor een deel van de werkzaamheden uit te besteden aan drie gespecialiseerde aannemers.

Tekort technisch personeel

Marlies Visser, directeur operatie bij Liander: ‘Liander heeft net als de rest van Nederland een groot tekort aan technisch personeel. De energietransitie brengt de komende decennia zoveel extra werk met zich mee, dat we actief zoeken naar slimme manieren van samenwerken om de energietransitie te kunnen realiseren. Ik ben trots op deze bijzondere samenwerking. De aannemers krijgen een lange-termijn-zekerheid van werk en kunnen hiervoor mensen in dienst nemen en opleiden. Samen kunnen we meer werk verzetten en de energievoorziening betrouwbaar houden.’

1.350 installaties per gebied

De drie aannemers krijgen ieder een eigen gebied om te werken in opdracht van Liander. Zo gaat ENGIE aan de slag in Friesland, Flevoland en een klein deel van Gelderland, Heijmans werkt in Noord-Holland en een deel van Zuid-Holland en Van den Heuvel gaat werkzaamheden uitvoeren in Gelderland. Ieder gebied telt minimaal 1.350 middenspanningsruimtes. Dit zijn installaties die onderdeel uitmaken van het elektriciteitsnet. Vanuit deze ruimtes gaat bijvoorbeeld elektriciteit richting woningen en bedrijven.

De komende tijd bereiden de drie partijen zich samen met Liander voor op hun nieuwe werkpakket. Veel middenspanningsruimtes moeten komende jaren worden vervangen en uitgebreid. Vanaf oktober dit jaar zullen de aannemers de eerste werkzaamheden gaan uitvoeren in opdracht van de netbeheerder.

Liander kreeg onlangs nog een boete vanwege het te laat aansluiten van Fastnet.

Netwerkbedrijf Alliander investeert in 2019 ruim 844 miljoen euro, 35 miljoen meer dan in 2018, om de energievoorziening van miljoenen consumenten en bedrijven betrouwbaar, betaalbaar en voor iedereen bereikbaar te houden. Dat blijkt uit het Jaarplan 2019, waarin Alliander de geplande activiteiten in de verschillende regio’s beschrijft.

De vraag naar nieuwe aansluitingen op het elektriciteitsnet is de afgelopen jaren fors gestegen, onder meer door de toename van woningen en bedrijven. Daarnaast brengt de energietransitie steeds meer werk met zich mee, onder meer door de ontwikkeling van elektrisch vervoer en duurzaam geproduceerde energie. Ten opzichte van het voorgaande jaar was er in 2018 een flinke toename van het aantal publieke laadpalen (van 3.570 naar 4.350) en het opgesteld vermogen van duurzame energie geproduceerd uit zon (+76 procent) in de verzorgingsgebieden van Alliander. Zonnepanelen en windmolens leverden in 2018 in totaal voor ruim één miljoen huishoudens elektriciteit terug aan het net in het Alliander-gebied.

Slimme oplossingen

Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat er ook in 2019 volop gewerkt wordt om de elektriciteitsnetten in ons verzorgingsgebied uit te breiden of te verzwaren. De totale investeringen van Alliander voor 2019 worden geraamd op 844 miljoen euro. Naast investeringen in de netten kijkt Alliander daarbij ook naar slimme oplossingen om aan de sterk stijgende vraag naar capaciteit te kunnen voldoen. De onderneming werkt onder meer aan de organisatie van lokale energieveilingen om vraag en aanbod beter op elkaar aan te laten sluiten. Ook zet Alliander in op flexibel laden van elektrisch vervoer, waarmee onnodige netinvesteringen worden voorkomen en de bestaande netten beter benut worden.

Regionale Energiestrategieën

2019 wordt bovendien het jaar waarin Alliander zich voorbereidt op de implementatie van het aanstaande Klimaatakkoord. In 2020 moeten alle provincies en gemeenten hun Regionale Energiestrategie klaar hebben. Ingrid Thijssen CEO Alliander: ‘Dit vereist een intensieve samenwerking tussen gemeenten, provincies, netbeheerders en andere betrokken partijen. Deze partijen zijn er met elkaar verantwoordelijk voor om een optimale duurzame energievoorziening per wijk te ontwerpen, zodat we geen onnodige maatschappelijke kosten maken.

Bovendien zouden de Regionale Energiestrategieën de basis moeten vormen voor een planmatige aanpak, zodat iedereen weet wat er wanneer waar moet gebeuren. Het liefst zo ver mogelijk van tevoren, zodat we vergunningstrajecten op tijd kunnen doorlopen en zodat we de schaarse technici van ons, onze aannemers, bouwbedrijven en installateurs daar in kunnen zetten waar ze het hardst nodig zijn.’

Alliander maakt vandaag bekend dat haar CFO Mark van Lieshout het bedrijf gaat verlaten. Van Lieshout is sinds 1 januari 2010 lid van de Raad van Bestuur en CFO van het bedrijf. Hij heeft de afgelopen negen jaar na de splitsing met Nuon een belangrijke rol gespeeld in de opbouw en ontwikkeling van Alliander.

Annemarie Jorritsma, voorzitter van de Raad van Commissarissen: ‘Sinds 2010 heeft Mark van Lieshout als CFO ons bedrijf helpen opbouwen tot de organisatie die er nu staat. Het bedrijf is hem daar zeer erkentelijk voor. De Raad van Commissarissen en de heer Van Lieshout zijn tot overeenstemming gekomen dat de heer Van Lieshout ruimte maakt voor een nieuwe CFO van Alliander.’

Opvolger

Van Lieshout zal aanblijven tot de afwikkeling van de jaarrekening over 2018. Hij zal per 1 maart 2019 zijn functie neerleggen, maar tot 1 juli 2019 beschikbaar blijven voor Alliander.

Het proces voor het vinden van een opvolger is gestart.

Het verdeelstation van Alliander in Amsterdam is met 120 zonnepanelen op het dak zelfvoorzienend. Het is een van de eerste stations waarvan Alliander het dak gebruikt om via panelen energie op te wekken.

De plaatsing van de zonnepanelen op het dak van het elektriciteitsverdeelstation in Amsterdam gebruikt Alliander als proef. Zo willen wil het bedrijf weten wat nodig is om structureel zonneplaatsen te plaatsen op de daken van zijn stations.

Energieneutraal

De ambitie van Alliander is om in de toekomst op veel meer daken van zijn elektriciteitsverdeelstations zonnepanelen te plaatsen. Bijvoorbeeld bij onderhoud en renovatie van de daken. Zo worden deze stations zelfvoorzienend.

Elektriciteit opwekken

Op een dak van een elektriciteitsverdeelstation kan de netbeheerder zo’n 120 zonnepanelen plaatsen. Deze wekken jaarlijks zo’n 35.000 kWh stroom op.

Standaard ontwikkelen

De ervaring en kennis van de plaatsing van de zonnepanelen op het dak van het Amsterdamse elektriciteitsverdeelstation gebruikt Alliander om een standaard te ontwikkelen. Hierbij maakt het bedrijf gebruik van de kennis in de markt. Zo werkt de netbeheerder samen met de Amsterdamse Zoncoalitie.

Energy eXchange Enablers (EXE), een dochter van Alliander, heeft op 9 november het eerste onafhankelijke transactieplatform voor rechtstreekse uitwisseling van elektriciteit tussen opwekkers en verbruikers gelanceerd. Het platform ENTRNCE brengt zo de toekomstige, decentrale energiemarkt een stap dichterbij.

In het nieuwe duurzame energie systeem willen opwekkers én afnemers van energie – zowel zakelijk als particulier – steeds vaker zelf de regie nemen over hun energiehuishouding. ‘Dit vraagt om een platform dat decentrale transacties kan verwerken. Met het platform ENTRNCE hebben we een laagdrempelig, volledig geautomatiseerd peer-2-peer platform ontwikkeld, waarmee zakelijke opwekkers en verbruikers, dienstverleners én energieleveranciers toegang krijgen tot de markt’, aldus Erica Blom, general manager bij EXE.

Onafhankelijke administrateur

In het nieuwe duurzame energiesysteem willen steeds meer bedrijven en consumenten niet alleen stroom gebruiken, maar ook zelf opgewekte energie verkopen aan derden. Net zoals zij nu al kunnen kiezen van wie zij hun stroom afnemen, willen zij natuurlijk ook zelf kunnen bepalen aan wie ze hun energie verkopen en tegen welke prijs. Om dit mogelijk te maken is er een onafhankelijke administrateur nodig die zelf niet in energie handelt. In het huidige energiesysteem heeft de netbeheerder deze rol. Alliander-dochter EXE biedt daarom vanaf nu dit neutrale platform ook voor het nieuwe duurzame energiesysteem.

Port of Amsterdam

De officiële lancering van ENTRNCE vindt op 9 november 2017 plaats bij Port of Amsterdam, één van de launching partners. Ook energiedienstverleners Senfal en Outsmart presenteren hun visie op de toegevoegde waarde van het platform. Robin Schipper, programmamanager duurzame energie van het Havenbedrijf: ‘Via ENTRNCE nemen we een deel van onze elektriciteit af bij afvalverwerker AEB. Zo combineren we duurzaamheid met bedrijfseconomische efficiëntie binnen het havengebied en krijgen we groene stroom tegen een scherpe prijs.’ Dennis Schiricke, directeur van OutSmart: ‘Door de samenwerking met ENTRNCE zijn wij in staat om eigenaren van duurzame opwekeenheden te ontzorgen en innovatieve stroomcontracten direct met afnemers af te laten sluiten.’