Europese Commissie Archieven - Utilities

Niet alleen de luchtvaart en de transportsector over land, maar ook de scheepvaart moet de CO2-uitstoot drastisch gaan verminderen. Als het aan het Europees Parlement ligt, dan moet de maritieme transportbranche in 2030 jaarlijks zeker veertig procent minder uitstoot produceren. Verder komt er een speciaal ‘Oceaanfonds’ om schepen energiezuiniger te maken en te investeren in nieuwe technologieën.

Het Europees Parlement kwam woensdag bijeen in Brussel om te praten over de toestand in de scheepvaart. Die sector is, ondanks de wens van de Europese Commissie, nog lang niet groen genoeg. Daardoor blijft ze achter bij andere transportsectoren. Zodoende wil de Commissie een klimaatrichtlijnen voor de maritieme transportbranche aanscherpen. De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) moet rapporteren over de voortgang in het groener maken van de sector. Maar komt volgens parlementariërs haar afspraken nog onvoldoende na.

Verdrag

De IMO werkt momenteel aan een wereldwijd en ambitieus akkoord voor terugdringing van de uitstoot van broeikasgassen. Maar volgens bepaalde Europarlementariërs gaat dat niet snel genoeg. Zij vragen de Commissie daarom om de integriteit van de IMO-maatregelen te onderzoeken. Zoals het halen van de doelen van het Parijsakkoord. Een internationaal verdrag over broeikasgassenuitstoot van de scheepvaart is dringend nodig, vinden leden van het Europees Parlement. Voortaan gaat de grote maritieme scheepvaart ook Europese emissierechten betalen, zo bepaalde het Europarlement. De grote maritieme scheepvaart deed dat als enige nog niet. Voor alle schepen moet de uitstoot van CO2 sowieso met veertig procent per jaar omlaag. In 2030 moet dit doel bereikt zijn.

Oceaanfonds

Daarnaast willen leden van het Europees Parlement dat er een speciaal ‘Oceaanfonds’. Deze moet worden gefinancierd uit de opbrengsten van emissieveilingen. Het is de bedoeling dat van 2023 tot 2030 geld uit deze pot getrokken kan worden om de scheepvaart energiezuiniger te maken en om in nieuwe technologie te investeren. Verder moet het fonds geld uittrekken voor alternatieve brandstoffen en groene zeehavens. Zeker twintig procent van de inkomsten van het fonds moet worden gebruikt voor het beschermen, herstellen en beheren van mariene ecosystemen die worden beïnvloed door de opwarming van de aarde, zoals koraal.

Sterk signaal

De Nederlandse Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) is tevreden met de bereikte resultaten, maar pleit ook voor meer dadendrang. ‘In de Green Deal heeft de Europese Commissie al aangeven dat het Europese ETS ook moet gelden voor internationale scheepvaart, zonder in te gaan op het wanneer en hoe. Voordat zoiets vervolgens het gehele wetgevende proces doorlopen is, gaat er een heleboel kostbare tijd verloren. Het Europees Parlement vult het daarom nu in en besparen we een hoop tijd. Het is tijd voor daadkracht, scheepvaartemissies lopen de klauwen uit.’

Een overgrote meerderheid van het Europees Parlement stemde donderdag voor de maatregelen. ‘Vandaag sturen we een sterk signaal overeenkomstig met de Green Deal en de klimaatnoodtoestand. Monitoring en rapportage van CO2-uitstoot is belangrijk, maar statistieken alleen besparen geen gram broeikasgas!’ aldus rapporteur en Europarlementariër Jutta Paulus (Groenen) uit Duitsland.

Het overleg tussen de Europese leiders leverde ook doorbraken op rondom ETS en de zogenaamde carbon border adjustment. De emissiebelasting wordt uitgebreid met de luchtvaart en de maritieme sector. En vanaf 2023 zullen bedrijven die goederen willen exporteren naar Europa  importheffing voor hun CO2-uitstoot moeten betalen.

De inzet van het topoverleg tussen de Europese leiders was hoog. Naast de EU-begroting van één biljoen euro voor de periode 2021 tot 2027 lag er ook een voorstel voor een Covid-19 herstelplan van 750 miljard euro. Na lang overleg zijn de ministers het met elkaar eens geworden. Opvallend daarbij is dat twee hete hangijzers ook akkoord zijn bevonden. Zo is de internationaal georiënteerde lucht- en zeevaart lange tijd uit het Emission Trading System (ETS) gehouden. Hoewel er nog geen officiële uitspraken zijn gedaan, moet de Europese Commissie wel een voorstel doen voor een herziene ETS-regeling. Die zou dan mogelijk worden uitgebreid met de tot nog toe uit de wind gehouden sectoren.

Koolstoftaks

Bijzonder interessant is de invoering van een aanpassingsmechanisme dat de invoer van koolstof gaat belasten. ETS-plichtige Europese bedrijven hebben steeds meer moeite te concurreren met producenten uit landen zonder koolstofheffing. De invoerheffing moet de scheve verhoudingen weer rechttrekken. De Europese Commissie krijgt tot de eerste helft van 2021 de tijd om een voorstel voor deze zogenaamde carbon border adjustment in te dienen. Als de lidstaten het eens zijn met de voorstellen zou de invoerheffing in 2023 kunnen worden ingevoerd.

Single-use plastic

De EU zal vanaf 1 januari 2021 tevens een heffing op niet-gerecycleerd kunststofafval invoeren en een digitale belasting op inkomsten uit onlinebedrijven.

Dertig procent naar klimaat

De inkomsten van de belastingen worden onder meer gebruikt om de leningen uit het herstelplan terug te betalen. Daarbij zijn de Europese leiders ook overeengekomen dertig procent van de bedragen uit zowel de begroting als het herstelfonds aan klimaat verbeterende activiteiten te spenderen.