HVC Archieven - Utilities

Afval- en energiebedrijf HVC kreeg toestemming om te gaan zoeken naar goede aardwarmtebronnen in de zogenaamde IJmondgemeenten. Bewoners van Beverwijk, Heemskerk en Velsen zouden naast aardwarmte ook restwarmte van Tata Steel en thermische energie uit afval- en oppervlaktewater kunnen gebruiken.

Aardwarmte is een goed en betrouwbaar alternatief voor fossiel gas en kan een forse bijdrage leveren aan de lokale verduurzaming. Daarom gaat HVC de potentie voor aardwarmte in de IJmondgemeenten gedetailleerd in kaart brengen. Onlangs heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat een opsporingsvergunning voor aardwarmte aan HVC toegekend. HVC gaat verkennen óf en onder welke voorwaarden de ondergrond geschikt is voor de winning van aardwarmte.

Nederland aardgasvrij

De overheid heeft bepaald dat onze energievoorziening in 2050 volledig aardgasvrij moet zijn. Dat is een enorme opgave waarbij alle Nederlandse gemeenten een belangrijke rol gaan vervullen. Ruim 7 miljoen huishoudens moeten in Nederland van het aardgas af omdat aardgas een fossiele brandstof is die verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde. We moeten daarom over op een nieuwe manier van verwarmen, douchen en koken.

Warmtenet IJmond

De realisatie van een warmtenet IJmond is een grote wens van de regio. In de IJmondgemeenten (Beverwijk, Heemskerk en Velsen) wordt de haalbaarheid van een regionaal warmtenet al enige jaren onderzocht. Dit warmtenet zou een schaalsprong betekenen voor de duurzame energievoorziening van de IJmond en een belangrijke bijdrage leveren aan de regionale klimaatdoelstellingen. Naast een nieuw te ontwikkelen aardwarmtebron kan het warmtenet ook worden gevoed met aardwarmte van de bestaande bron van Floricultura en restwarmte van Tata Steel. Ook worden de mogelijkheden van Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO), Thermische Energie uit Afvalwater (TEA) en riothermie onderzocht.

Onderzoek potentie aardwarmte

HVC gaat onderzoeken of er warm water in de grond zit en hoe we deze op veilige en verantwoorde wijze kunnen benutten voor het verwarmen van woningen, bedrijven en kassen. Het onderzoek brengt in beeld hoeveel warmte er in potentie kan worden gewonnen, met welke risico’s rekening gehouden moet worden en of deze afdoende beheersbaar zijn. HVC heeft de vergunning in overleg met de IJmond gemeenten aangevraagd. De opsporingsvergunning van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat is verkregen na advies van TNO, toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), college van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland en de Mijnraad.

HVC gaat de potentie voor geothermie in Alkmaar, Langedijk en Heerhugowaard onderzoeken. Onlangs heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat een opsporingsvergunning voor geothermie aan HVC toegekend.

Samen met de gemeenten Alkmaar, Langedijk en Heerhugowaard verkent HVC of en onder welke voorwaarden de ondergrond een bijdrage kan leveren aan de verduurzaming van de regio. Het kassengebied Alton in Heerhugowaard wordt als eerste onderzocht, omdat uit eerder onderzoek blijkt dat deze locatie zeer kansrijk is voor geothermie.

Nederland aardgasvrij

De overheid heeft bepaald dat onze energievoorziening in 2050 volledig aardgasvrij moet zijn. Dat is een enorme opgave waarbij de gemeenten een belangrijke rol gaan vervullen. Ruim 7 miljoen huishoudens moeten van het aardgas af. Aardgas draagt als fossiele brandstof bij aan de klimaatverandering. Voor een klimaatneutraal Nederland moeten we daarom over op nieuwe manieren van verwarmen, douchen en koken.

Regie ondergrond gemeenten

De Nederlandse overheid stimuleert het in kaart brengen van de ondergrond in Nederland om het potentieel van geothermieprojecten volledig te benutten. Marco van Soerland, (manager Lokale warmte HVC): “Gemeenten erkennen de duurzaamheidsopgave en zien het belang om geothermie op een veilige en maatschappelijk verantwoorde manier te winnen. Door samen met de gemeenten  een opsporingsvergunning aan te vragen, blijft de regie op de ondergrond  publiek geborgd. Met deze vergunning heeft de aanvrager het exclusieve recht om binnen dit gebied onderzoeken op de aanwezigheid van aardwarmte.” In eerste instantie wordt gekeken naar de ontwikkeling van een geothermieboring in het glastuinbouwgebied Alton in Heerhugowaard. HVC heeft een duurzame energie subsidie (SDE+) aangevraagd bij het ministerie om het project te realiseren. Op zijn vroegst zal de boring in de tweede helft van 2020 plaatsvinden.

Glastuinders in de kop van Noord-Holland gaan hun gewassen voortaan laten groeien met BIO-CO2 dat wordt gewonnen uit de rookgassen van de bio-energiecentrale van HVC in Alkmaar. HVC bouwt daarvoor een CO2-afvanginstallatie als demonstratieproject. Dit is een tussenstap naar een full scale-installatie.

Chris Kuijten, directeur HVC: ‘Afvangen van bio-CO2 uit rookgassen en afzetten als plantenvoeding aan tuinders leek een utopie, maar is na vier jaar voorbereiding werkelijkheid. HVC installeert momenteel in Alkmaar een afvang-installatie als demonstratieproef bij de bio-energiecentrale; de warmtebron die ook ruim 4.800 huishoudens in de regio Alkmaar van groene warmte voorziet. De installatie gaat dit jaar in bedrijf en we gaan het benutten van BIO-CO2 samen testen met de glastuinders uit de kop van Noord-Holland.”

De BIO-CO2 uit de rookgassen worden nuttig hergebruikt door de glastuinders die zo geen gebruik hoeven te maken van fossiel aardgas. Eén ton van BIO-CO2 van HVC betekent een besparing van een halve ton CO2 uit aardgas. Kuijten: ‘HVC is het eerste bedrijf dat CO2-afvang uit een bio-energiecentrale realiseert in Nederland en deze omzet in vloeibare CO2 voor tuinders in de regio.’

HVC wint direct de BIO-CO2 terug uit de rookgassen waardoor HVC zelf de directe CO2-emissie vermindert. Gekoppeld aan de bio-energiecentrale voorkomt de afvanginstallatie jaarlijks dat zo’n vier kiloton aan CO2 nutteloos in de atmosfeer verdwijnt. Glastuinders maken nu gebruik van CO2 uit fossiele aardgasinstallaties om hun tomaten en andere gewassen sneller te laten groeien. Vooral op zomerse dagen is hieraan behoefte. Eén ton BIO-CO2 bespaart een halve ton fossiele CO2 uit aardgas.  De CO2 moet eerst vloeibaar gemaakt zijn om het te kunnen vervoeren. Dit gaat dan in tankwagens die de ‘plantenvoeding’ in forse opslagtanks bij de kassen overpompen.

Demo

De bouw van de CO2 demo-proefinstallatie is een tussenstap voor het realiseren van een grotere afvanginstallatie als regionale bron voor BIO-CO2 en het behalen van de Noord-Hollandse Green Deal CO2 voor glastuinbouwbedrijven. De externe toevoer van CO2 is een belangrijke randvoorwaarde voor de energieverduurzaming in de glastuinbouwsector. Planten hebben in de zomer extra CO2 nodig voor optimale groei. Veel tuinbouwbedrijven doseren daarom nu al extra CO2 in de kassen.

Warmte

De bio-energiecentrale van HVC levert naast BIO-CO2 aan de glastuinders ook warmte aan ruim 4.800 klanten in Alkmaar, Heerhugowaard en Langedijk. Uiteindelijk is het de bedoeling om ruim 15.000 woningen en bedrijven van groene duurzame warmte te voorzien. De bio-energiecentrale waar houtafval  wordt verbrand, is feitelijk een grote CV-ketel voor de regio. Bij de verbranding van het houtafval komt stoom vrij en daarmee wordt water opgewarmd dat via warmteleidingen naar woningen en bedrijven in de regio wordt gebracht. Zo kunnen klanten hun huizen en bedrijven groen verwarmen. Het afgekoelde water gaat terug naar HVC. Daar wordt het weer opgewarmd en gaat weer naar klanten toe.

Door de waterweg Hoornsevaart te kruisen komt groene warmte voor bedrijven in de binnenstad binnen handbereik. Wethouder duurzaamheid Jan Nagengast (CDA) van de gemeente Alkmaar: ‘Voor Alkmaar is dit van grote betekenis. De stad wordt een stuk duurzamer, omdat we dankzij het warmtenet een forse CO2-reductie bereiken. Zo komen we een stap dichter bij de duurzaamheidsdoelstellingen die wij hebben gesteld in het duurzaamheidsprogramma 2016-2020.’

Na het oversteken van de Hoornsevaart bereikt het warmtenet Overstad. ‘In dat deel van de stad ligt een groot potentieel aan grote gebouwen dat kan worden aangesloten op het warmtenet. We zijn in gesprek met bedrijven die er gebruik van kunnen maken. Eén daarvan is Poppodium Victorie dat voor warmte heeft gekozen’, legt Arjan ten Elshof, directeur HVC uit. De aansluiting van Poppodium Victorie is vanaf 2017 goed voor een CO2-reductie van 53 ton per jaar. En dit staat gelijk aan 14 auto’s die elk 25.000 km per jaar rijden.

Technisch hoogstandje

Voor de oversteek van het warmtenet naar Overstad is een deel van de Hoornsevaart afgezet met damwanden en vervolgens leeggepompt, om de leidingen onder het water te leggen. Een technisch hoogstandje omdat er veel kabels en leidingen liggen, zoals hoogspanning en riolering, waar omheen moet worden gewerkt. Tevens moet de waterkering (dijk) in tact blijven. De aanleg heeft impact op de leefomgeving van de direct omwonenden. Aannemer Visser & Smit Hanab (VolkerWessels) heeft jarenlange ervaring met het plaatsen van zinkers. Zij voeren de werkzaamheden zorgvuldig uit en proberen de overlast zoveel mogelijk te beperken.

Samen Slimmer

De werkzaamheden voor de aanleg van het warmtenet worden gecombineerd met werkzaamheden van PWN voor de drinkwaterleveringszekerheid en de reconstructiewerkzaamheden in Overstad en de Rekerbuurt. Door werk-met-werk te combineren wordt de overlast zoveel mogelijk beperkt, bespaart dit kosten en worden de wegen maar een keer opengebroken.

Van gas los

Op 8 maart jl. ondertekende de gemeente Alkmaar de Green Deal ‘aardgasloze wijken’. Alkmaar heeft een voortrekkersrol en wilt een aardgasloze (bestaande)wijk realiseren. De gemeente onderzoekt samen met HVC welke wijk en welke gebouwen aangesloten kunnen worden op het warmtenet. Het warmtenet aanleggen in nieuwbouw wijken heeft relatief weinig impact, maar de potentie zit niet alleen daar. Ook de bestaande wijken sluit HVC graag aan, zodat de restwarmte optimaal benut wordt en er zoveel mogelijk CO2-reductie wordt gerealiseerd.