Vattenfall Archieven - Utilities

Vattenfall en BASF hebben overeenstemming bereikt over de verkoop van 49,5 procent van het offshore windpark Hollandse Kust Zuid voor een bedrag van 0,3 miljard euro. Inclusief de bijdrage aan de bouw, zal de totale investering van BASF uiteindelijk 1,6 miljard euro bedragen. Afronding van de transactie wordt verwacht in het vierde kwartaal van 2021 en is afhankelijk van de goedkeuring door de relevante autoriteiten.

De bouw van windpark Hollandse Kust Zuid start in juli 2021 en zal naar verwachting in 2023 volledig operationeel zijn. Het is dan het grootste offshore windpark ter wereld met 140 windturbines en een totaal geïnstalleerd vermogen van 1,5 Gigawatt. Hollandse Kust Zuid wordt het eerste volledig commerciële offshore windpark ter wereld dat geen enkele subsidie ontvangt voor de geproduceerde stroom.

Vattenfall zal zijn aandeel van de productie onder andere gebruiken om zijn klanten in Nederland van fossielvrije elektriciteit te voorzien. BASF zal zijn deel van de elektriciteit gebruiken om de chemische productie op locaties in heel Europa te ondersteunen.

PPA

BASF verwerft de elektriciteit van het windpark voor zijn eigendomsaandeel via een power purchase agreement. Het stelt BASF in staat om innovatieve en emissiearme technologieën toe te passen op verschillende van zijn productielocaties in Europa. De Verbund-productielocatie van BASF in Antwerpen gaat het meest profiteren van de duurzame energie. De Antwerpse locatie is de grootste chemische productielocatie in België en de op één na grootste BASF productielocatie ter wereld.

Levering aan andere Europese BASF-locaties is afhankelijk van de ontwikkeling van regelgeving voor duurzame energie. Met het windpark wordt ook een belangrijke bijdrage geleverd aan het behalen van de Nederlandse doelstellingen op het gebied van de opwekking van duurzame energie en vermindering van broeikasgassen. BASF heeft in Nederland ruim 1.500 mensen in dienst, die op verschillende locaties producten voor tal van sectoren ontwikkelen, produceren en verkopen.

Transformatie

Martin Brudermüller, voorzitter van de raad van bestuur van BASF SE: ‘Dit windpark is een belangrijke bouwsteen om onze locatie Antwerp Verbund en andere Europese locaties van hernieuwbare elektriciteit te voorzien. Het is de eerste grote investering van BASF in installaties voor hernieuwbare energie. Door deze investering waarborgen we aanzienlijke hoeveelheden elektriciteit uit hernieuwbare bronnen voor BASF, wat een belangrijk element is van onze transformatie naar klimaatneutraliteit.’

Anna Borg, president en CEO van Vattenfall: ‘Vattenfall en BASF delen de doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen binnen onze bedrijfsvoering af te bouwen. Met deze samenwerking bewijst Vattenfall eens te meer dat overeenkomsten met industriële partners een sleutelrol spelen bij het versnellen van de Europese energietransitie in de verschillende sectoren. Ik ben er bijzonder trots op dat we tegelijkertijd óók de levering van fossielvrije elektriciteit aan onze Nederlandse klanten kunnen veiligstellen.’

De rechtbank besliste dat Provincie Noord-Holland de vergunningen voor de bouw van een eventuele bio-warmte installatie terecht heeft verleend.

De rechter bevestigt daarmee dat er met de mogelijke komst van een bio-warmte installatie geen sprake zal zijn van een hogere uitstoot dan wettelijk toegestaan. Ook bevestigde de rechtbank dat dit project niet zal leiden tot negatieve effecten in de natuurgebieden.

Nog geen beslissing

Vattenfall vindt het goed dat er nu duidelijkheid is over de vergunningen. Het bedrijf weet echter nog niet of de centrale er ook daadwerkelijk komt. Het definitieve besluit valt pas in het voorjaar van 2022. Het draagvlak voor biomassa is de afgelopen jaren behoorlijk afgenomen. Ondertussen werkt het bedrijf aan alternatieven en zet het vol in op de versnelling en de ontwikkeling van andere duurzame warmtebronnen. Onlangs kondigde Vattenfall nog aan een 150 megawatt elektrische boiler te bouwen. Verder kijkt het Zweedse bedrijf naar geothermie, aquathermie en het gebruik van restwarmte uit datacentra.

Vattenfall wil nog wel benadrukken dat in het geval de biomassacentrale toch door zou gaan, de biomassa zal bestaan uit bijproducten van de bosbouw- en houtindustrie. Er zullen dus geen bossen worden gekapt voor deze centrale.

Vattenfall stelt de definitieve beslissing over de omstreden biomassacentrale Diemen uit tot volgend jaar. Biomassa kwam onder vuur te staan na uitspraken van milieuorganisaties over het effect ervan op klimaatverandering. CEO Martijn Hagens wil eerst een duidelijk politiek kader rondom biomassa voor hij verder gaat met de beoordeling van het project.

Door de aanhoudende discussie vanuit politiek, gemeenten en maatschappelijke organisaties over de plannen voor de nog te bouwen biomassacentrale in Diemen is het voor Vattenfall essentieel dat de Nederlandse overheid na de zomer met een duidelijk duurzaamheidskader voor biomassa komt. Vattenfall heeft besloten om met de uitkomsten hiervan opnieuw in gesprek te gaan met betrokken partijen vóórdat een definitief besluit over de bouw zal worden genomen.

Duurzaam

Vanuit de ambitie van Vattenfall om het mogelijk te maken om binnen één generatie fossielvrij te leven, en vanuit de verplichtingen onder de warmtewet en de eisen die aan nieuwbouwwoningen worden gesteld om te verduurzamen, werkt het bedrijf aan een overstap van warmte uit de gascentrales in Diemen naar warmte uit duurzame bronnen.

Van deze duurzame opties is alleen biomassa op korte termijn op grote schaal beschikbaar. In Zweden heeft het bedrijf jarenlange ervaring met de inzet van deze brandstof. Vattenfall is ervan overtuigd biomassa op een verantwoorde, duurzame manier te kunnen toepassen in Diemen. Tegelijk werken de Zwedenhard door aan de ontwikkeling van de andere warmtebronnen. Deze kunnen op termijn de rol van de biomassacentrale.

Nuance

Martijn Hagens, CEO Vattenfall Nederland: ‘We zien de publieke discussie rond biomassa toenemen. We zijn niet doof voor dit geluid, maar we missen wél de nuance in het debat. Bovendien ontbreekt het op dit moment aan een duidelijke stem van de Nederlandse overheid en de ondertekenaars van het Klimaatakkoord vóór biomassa. We hebben daarom besloten dat we opnieuw met betrokkenen in gesprek gaan vóórdat we een definitief en onherroepelijk besluit nemen tot de bouw van de biomassacentrale in Diemen.

Voor ons is daarbij de eerste stap dat de Nederlandse overheid nu met duidelijkheid moet komen hoe verder te gaan met biomassa voor het realiseren van de klimaatdoelstellingen. Naar verwachting publiceert de Nederlandse overheid binnenkort een duurzaamheidskader voor biomassa dat beschrijft onder welke voorwaarden biomassa een breed gedragen bijdrage aan onze klimaatdoelen kan leveren. Ondertussen blijven we doorwerken aan de voorbereidingen van dit project, zoals we hebben afgesproken in het Klimaatakkoord. We verwachten een definitief besluit te kunnen nemen na volgend jaar zomer.’

Vattenfall nam de definitieve investeringsbeslissing voor Hollandse Kust Zuid 1-4. De Zweden gaan door met de bouw van wat het grootste offshore windpark ter wereld wordt. Als het in 2023 volledig operationeel is, is offshore windpark Hollandse Kust Zuid  het grootste in zijn soort ter wereld. De geïnstalleerde capaciteit is dan 1.500 megawatt

Na het winnen van twee subsidievrije aanbestedingsrondes in 2018 en 2019, kreeg Vattenfall de vergunningen voor de bouw van Hollandse Kust Zuid. Om het ontwikkelproces te optimaliseren, combineerde Vattenfall de twee projecten tot één windpark.

In 2023 voorziet Hollandse Kust Zuid in een derde van de totale geïnstalleerde offshore windcapaciteit in Nederland. Daarmee levert het park een grote bijdrage aan de doelstellingen van de Nederlandse regering op het gebied van duurzame energie.

‘Hollandse Kust Zuid voorziet niet alleen onze particuliere en zakelijke klanten van fossielvrije en betaalbare elektriciteit. Het is ook een grote infrastructurele investering die belangrijke economische activiteit en werkgelegenheid creëert in tijden van economische onzekerheid. Dankzij de goede samenwerking met onze nationale en internationale partners zijn we goed voorbereid om de volgende stap te zetten in het realiseren van dit unieke project’, zegt Gunnar Groebler, Senior Vice-president en Head of Business Area Wind bij Vattenfall.

Kansen

Zowel de bouw, die offshore in 2021 van start gaat, als de exploitatie van het windpark en het daarvoor te ontwikkelen onderhoudscentrum creëren belangrijke kansen voor het regionale bedrijfsleven. Bovendien zorgen ze voor langdurige hoogwaardige werkgelegenheid.

Vattenfall werkt samen met Siemens Gamesa voor het vervaardigen van de turbines en de gedeeltelijke plaatsing ervan. De in Nederland gevestigde Sif Group bouwt de funderingen. Het in Nederland gevestigde TKF en Prysmian vervaardigen de inter-array kabelsystemen. Ingenieursbureau Subsea 7 installeert de funderingen en inter-array kabelsystemen. Swire Blue Ocean installeert de turbines.

Feiten Hollandse Kust Zuid

Met een geïnstalleerde capaciteit van 1.500 megawatt  wordt dit het grootste offshore windpark ter wereld. De elektriciteitsproductie kan het jaarverbruik van ruim twee miljoen Nederlandse huishoudens dekken. Het windpark bestaat uit 140 turbines van elf megawatt, die voor het eerst offshore worden geplaatst.

Volgens overheidsvoorschriften staat de ruimte op zee tussen de turbines open voor doorgang en medegebruik. Exploitatie en onderhoud vinden plaats vanuit Vattenfalls nieuwe, moderne onderhoudscentrum in de haven van IJmuiden. Het windpark wordt verbonden met twee offshore substations, geëxploiteerd door TenneT.

Vattenfall bouwt in Nederland haar grootste hybride energiepark van Europa bestaande uit zonnepanelen, windturbines en batterijen. Dit energiepark komt te staan bij Haringvliet op Goeree-Overflakkee (Zuid-Holland). Het bedrijf heeft een investeringsbesluit genomen van zo’n 35 miljoen euro voor het zonnepark en de batterijen. Voor de windmolens was al eerder een besluit genomen en is de aanleg al gestart.

Het hybride energiepark bestaat uit totaal zes windturbines die komen te staan in het noorden van het eiland Goeree-Overflakkee tussen Middelharnis en Stad aan het Haringvliet. Het verwachte opgestelde vermogen van het windpark ligt rond de 22 megawatt. Hiermee kan Vattenfall ongeveer 27.000 huishoudens van groene stroom voorzien. De hoogte van de windturbines is maximaal 150 meter. De voorbereidende werkzaamheden zijn inmiddels gestart.

Zonnepark en batterijen

Het zonnepark bestaat uit 124.000 zonnepanelen van totaal 38 megawatt; dat is genoeg groene stroom voor zo’n 12.000 huishoudens. De batterijen komen te staan bij het zonnepark in twaalf zeecontainers. De batterijen zijn van BMW en hebben een vermogen van twaalf megawattuur. De eerste werkzaamheden zullen vanaf begin 2020 starten. Voordat Vatttenfall het zonnepark gaat bouwen, moeten eerst de windturbines staan. De verwachting is dat in september 2020 alles dan operationeel zal zijn.

Netbalancering

Margit Deimel, directeur Zon en batterijen: ‘Als het stevig waait, schijnt er vaak minder zon. En als de zon goed schijnt, waait het meestal minder hard. Een prima combinatie dus. We willen slim omgaan met energie en daarom plaatsen we ook batterijen. De batterijen zijn in eerste instantie bedoeld om het netwerk in balans te kunnen houden. Daarnaast kunnen ze in de toekomst ook dienen als opslag. Als het hard waait of als de zon veel schijnt, slaan we energie op. Wanneer er te weinig wind of zon is, leveren we groene stroom uit onze batterijen.

Opwekking, opslag en netaansluiting maken gebruik van dezelfde infrastructuur en kunnen we dankzij synergie-effecten zuiniger exploiteren. Energiepark Haringvliet Zuid is het eerste energiepark van Vattenfall waar we windenergie, zonne-energie en batterijen combineren.’

Vattenfall krijgt de vergunning voor het windpark op zee Hollandse Kust Zuid 3&4. In maart diende Vattenfall een voorstel in voor dit subsidieloze windpark. Met het winnen van deze tender is Vattenfall in één klap eigenaar van het grootste subsidievrije windpark op zee. In 2018 won het bedrijf namelijk al het aangrenzende project Hollandse Kust Zuid 1&2. In totaal zal Hollandse Kust Zuid 1-4 duurzame stroom produceren voor zo’n drie miljoen huishoudens.

Magnus Hall, CEO van Vattenfall: ‘Nederland is een belangrijke markt voor ons en dit zal een van onze grootste offshore projecten zijn. Het is een eer bij te dragen aan de ambitieuze Nederlandse doelstellingenom klimaatverandering tegen te gaan. We kunnen met steeds goedkoper wordende schone bronnen Nederland van groene stroom voorzien.’

Gunnar Groebler, Senior Vice President en Head of Business Area Wind van Vattenfall: ‘We kunnen nu de projecten Hollandse Kust Zuid 1&2 en 3&4 bundelen. Dat is een groot voordeel dat leidt tot verdere optimalisatie in de ontwikkeling en bij het onderhoud van zo’n groot windpark.’

Vervolgstappen

Vattenfall gaat nu aan de slag met de laatste voorbereidingen voor dit windpark samen met de al gekozen partijen. Siemens Gamesa levert de turbines, Sif de funderingen Prysmian de kabels. Seaway Heavy Lift is verantwoordelijk voor de installatie van kabels en funderingen en Swire Blue Ocean installeert de windmolens. De bouw is gepland in 2022. Volgens de aanbestedingsregels moet Hollandse Kust Zuid 3&4 volledig operationeel zijn binnen vijf jaar nadat de vergunning onherroepelijk is geworden.

Vattenfall en Microsoft zijn een samenwerking gestart om nieuwe vestigingen van datacenters in Zweden te voorzien van duurzame windenergie. In 2017 sloten beide partijen al een tienjarige overeenkomst in Nederland waarbij Microsoft de opgewekte energie van vijftig windmolens van Windpark Wieringermeer afneemt voor hun datacenter in Middenmeer.

Microsoft heeft bekendgemaakt dat het design en de exploitatie van hun toekomstige datacenters in Gävle en Sandviken, ten noorden van Stockholm, tot de tot nu toe duurzaamste zullen behoren. Het bedrijf deelde mee dat het met Vattenfall samenwerkt om de toekomstige datacenters te voorzien van honderd procent duurzame energie en om innovatieve oplossingen te ontwikkelen om hun CO2-voetafdruk te verkleinen.

Windpark Wieringermeer

Al in 2017 maakten Microsoft en Vattenfall de grootste overeenkomst bekend voor windenergie in Nederland. Microsoft sloot een tienjarig contract af voor de opgewekte windenergie van vijftig windmolens van het windpark Wieringermeer. Het windpark bestaat in totaal uit 99 windmolens waarvan 82 windmolens in het bezit van Vattenfall. De bouw is intussen gestart en zal tot midden 2020 duren.

Eneco

Vorige week kondigde Microsoft nog aan negentig megawatt af te nemen van offshore windproject  Borssele III / IV van. Eneco zal de datacenters van Microsoft gedurende vijftien jaar vanaf 2022 voorzien van groene stroom. Deze laatste overeenkomst is de 14e power purchase agreement (PPA) voor duurzame energie van Microsoft en brengt de portefeuille op meer dan 1,5 gigawatt ter ondersteuning van de werking van de 54 Azure-regio’s van het bedrijf.

Vattenfall gaat voldoende groene stroom afnemen van Windpark Zeewolde om een kwart miljoen huishoudens van stroom te voorzien. Het is het grootste afnamecontract dat Vattenfall Nederland ooit heeft gesloten voor duurzame energie.

Windpark Zeewolde is eigendom van meer dan tweehonderd boeren, bewoners en moleneigenaren uit het buitengebied van Zeewolde. Samen vormen zij het grootste boeren/burgerwindcollectief van Europa.

Grootste wind-op-land project

De komende jaren worden 220 bestaande windmolens in het gebied vervangen door 91 grotere en dus krachtiger exemplaren met een capaciteit van 3.9 megawatt per molen. De nieuwe windmolens gaan jaarlijks gezamenlijk meer dan 850 gigawattuur produceren en vormen daarmee een van Nederlands’ grootste windprojecten op land. De werkzaamheden starten eind 2019 en zullen naar verwachting duren tot eind 2021.

Duurzame strategie

Vattenfall gaat stroom afnemen van 83 van de nieuwe windmolens, voldoende energie om een kwart miljoen huishoudens van duurzame stroom te voorzien ‘Vattenfall wil een fossielvrij leven mogelijk maken in één generatie. De afname van duurzame stroom uit dit windpark past perfect in die strategie’, zegt Peter Buskermolen contractonderhandelaar van Vattenfall.

Algemeen directeur van Windpark Zeewolde Sjoerd Sieburgh Sjoerdsma denkt dat de duurzame ambities van beide organisaties uitstekend overeenkomen. Toch gaven andere redenen de doorslag om met Vattenfall in zee te gaan. ‘In Vattenfall hebben we in de eerste plaats een solide partner, eentje met ruime ervaring op dit gebied. Bovendien vind ik het mooi om te zien dat een lokale organisatie als die van ons en een internationaal opererend bedrijf als Vattenfall elkaar weten te vinden.’

Terwijl de investeringen in de windsector sterk groeien, blijven de opslagmogelijkheden en netcapaciteit voor duurzame energie beperkt. De door Vattenfall aangekochte startup Senfal laat de markt zélf bijdragen aan een oplossing. Hun zelflerende algoritmen kunnen het energieverbruik van klanten dynamisch sturen op basis van fluctuaties in aanbod en prijs.

Vattenfall is een van de grootste windproducenten van Europa. De afgelopen jaren zijn de investeringen in deze energiebron in een stroomversnelling gekomen. ‘Van onze vijf business areas heeft Wind de grootste groeipotentie’, weet Vice President Customers Erik Suichies. ‘We verwachten vooral veel van wind op zee. Mede door snelle technologische ontwikkelingen zijn de kosten voor de bouw van windparken de afgelopen jaren flink gedaald. Veelzeggend is dat we voor de Hollandse kust binnenkort ons eerste subsidieloze park gaan bouwen.’

Onvoorspelbaarheid

De missie van Vattenfall is om fossielvrij leven binnen één generatie mogelijk te maken. Dat vraagt niet alleen om een groei van duurzame productie, maar ook om een betere koppeling van het aanbod aan de vraag. Suichies. ‘In plaats van het terugschakelen van windmolens, kun je beter de gebruiker op- of afschakelen. Door te kiezen voor ‘dynamisch gebruik’ kunnen consumenten en bedrijven hier zelf een belangrijke rol in spelen en daarmee maximaal gebruik maken van duurzame elektriciteit.’

Automatisch op en afschakelen

De Nederlandse startup Senfal ontwikkelde een algoritme dat apparaten van klanten en hun stroomverbruik koppelt aan de elektriciteitsmarkt. Wanneer het bijvoorbeeld niet waait en de uurprijs op de spotmarkt een aantal dure uren laat zien, kan ‘vraagsturingssoftware’ ervoor zorgen dat een apparaat automatisch op een lager vermogen gaat draaien. De dag erna, bij een gunstiger energieprijs, kan datzelfde apparaat juist een tandje bijschakelen, uiteraard op voorwaarde dat het bedrijfsproces dit toelaat.

Deze software kan breed worden toegepast, van elektrische auto’s en warmtepompen tot machineparken van industriële grootverbruikers. ‘Een van onze eerste grote projecten was voor een vrieshuis’, vertelt Sander ten Kate, CEO van Senfal. ‘Inmiddels werken we bijvoorbeeld ook voor waterschappen, die onze software inzetten voor gemalen. Om hun vraag naar energie optimaal af te stemmen op het aanbod, gebruiken we zo veel mogelijk databronnen. Voor een waterschap is bijvoorbeeld ook het verwachte waterniveau van belang, en het aantal keren dat de deur open moet gaan. Die helpen het algoritme om een goede voorspelling te doen van het benodigde vermogen en daarmee een goed inkoopmoment.’

Complexe markt

‘De energiemarkt wordt steeds ingewikkelder’, zegt Ten Kate. ‘Naast de spotmarkt worden bijvoorbeeld ook de onbalansmarkt en inspelen op lokale congestie steeds belangrijker. Bovendien zien we een toenemende focus op korte termijnmarkten en steeds meer behoefte om vermogens snel te kunnen op- en afschakelen. De complexiteit die dat met zich meebrengt is voor steeds minder mensen nog goed te volgen. Senfal geeft niet alleen advies, maar kan de inkoop  – binnen een bepaalde bandbreedte – zelfs volautomatisch sturen.’

Vattenfall heeft ervoor gekozen om de zeehaven IJmuiden als uitvalsbasis te gebruiken voor de operationele en onderhoudactiviteiten voor windpark Hollandse Kust Zuid 1&2.  Als het park eenmaal is gebouwd en in gebruik genomen (uiterlijk 2023), gebeuren alle onderhouds- en beheer werkzaamheden die nodig zijn om het windpark operationeel te houden vanuit deze onderhoudshub.

Vattenfall en Zeehaven IJmuiden ontwikkelen hiervoor de benodigde faciliteiten in de IJmondhaven. In dit servicecentrum komt een kantoor om het personeel te huisvesten, een magazijn voor de reserve-onderdelen en een werkplaats. Ook is er ruimte voor het creëren van aanlegplekken voor de onderhoudsboten ofwel crew transfer vessels (ctv’s), die zullen worden gebruikt om het onderhoudspersoneel van en naar het windpark te varen. De verwachting is dat begin 2022 gestart wordt met de bouw van het windpark en dat er uiteindelijk zo’n 40 mensen zullen werken.

Zeehaven IJmuiden is gekozen vanwege haar ligging ten opzichte van Hollandse Kust Zuid en andere toekomstige windparken. Vattenfall opereert momenteel ook al haar bestaande windpark NoordZee Wind vanuit deze haven en heeft daarmee dus ook al ruime ervaring in deze regio. De lange termijnvisie van de haven rondom wind op zee, de flexibiliteit in ontwikkeling en de aanwezige infrastructuur en toeleveranciers in de omgeving hebben een belangrijke rol gespeeld bij deze keuze.

Duurzaam werken

Het servicecentrum wordt een duurzaam gebouw dat zoveel mogelijk zelfvoorzienend zal moeten worden. Op een groen dak komen zonnepanelen.  Andere mogelijkheden waar nu naar gekeken wordt, zijn warmtepompen en andere energie neutrale toepassingen. Dat past bij de ambitie van Vattenfall om fossielvrij leven mogelijk te maken binnen één generatie.

Waterstof boten

Tegelijkertijd is een contract getekend met Windcat Workboats. Windcat is de marktleider op het gebied van Offshore vervoer van onderhoudspersoneel, gevestigd in IJmuiden. Windcat Workboats werkt  momenteel, samen met CMB Technologies, aan de ontwikkeling van een waterstof aangedreven boot. Naar verwachting zal deze optie in 2020 gereed zijn en zal Vattenfall als een van de eerste bedrijven gebruik gaan maken van deze boten.