Groningen Seaports Archieven - Utilities

Waterbedrijf Groningen en Evides Industriewater werken samen aan het plan om de regio Delfzijl te voorzien van industriewater. Ze willen hiervoor onder andere een industriewaterleiding aanleggen tussen Garmerwolde en Delfzijl.

Sinds enkele maanden heeft de Eemshaven de beschikking over industriewater op basis van oppervlaktewater. Een nieuwe industriewaterzuivering in Garmerwolde produceert het water, waarna dit via een aparte leiding wordt geleverd aan de industrie. Op die manier wordt er geen kostbaar drinkwater gebruikt voor industriële doeleinden.

De industrie in de regio Delfzijl is volop in ontwikkeling en kent, net als de Eemshaven, een stijgende watervraag voor de industrie. Dat er nu een soortgelijk plan ligt om ook het Oosterhorngebied in Delfzijl te voorzien van industriewater, is haast een logisch vervolg.

Demiwatervoorziening

Daarvoor is een industriewaterleiding nodig tussen Garmerwolde en Delfzijl. Door deze aan te sluiten op de industriewaterleiding Garmerwolde-Eemshaven wordt het mogelijk om industriewater vanuit de nieuwe industriewaterzuivering Garmerwolde te leveren aan de regio Delfzijl.

De partners, verenigd in dochter North Water, willen in het Oosterhorngebied ook een lokaal distributieleidingnet aanleggen. Daarnaast komt er een industriewaterpompstation en een demiwatervoorziening. Bovendien wordt de bestaande afvalwaterzuivering uitgebreid.

Het duurt nog wel even voordat de leiding daadwerkelijk in de grond ligt en de overige projectonderdelen op het haventerrein zijn gerealiseerd. De oplevering en ingebruikname is gepland voor eind 2023.

DBG Bio Energy heeft een locatie gevonden voor haar eerste fabriek die industrieel afval gaat omzetten in bioLNG, groene kunstmest en vloeibare CO2. De installatie komt in Delfzijl te staan en krijgt een capaciteit van 15.000 ton bioLNG per jaar. Eind 2022 moet deze operationeel zijn.

De installatie van DBG gaat met een gepatenteerde enzymtechnologie cellulosehoudend industrieel afval verwerken. Dit wordt momenteel nog verbrand of gestort. Het bedrijf maakt er biogas van en verwerkt dit verder tot bioLNG en CO2 van hoge zuiverheid. DBG verwacht dat bioLNG in de komende jaren een essentiële rol gaat spelen bij het koolstofvrij maken van het zware weg- en zeevervoer. Het kan namelijk worden opgeslagen en gedistribueerd via bestaande LNG-infrastructuur. Daarnaast levert het proces ook groene kunstmest op, zo’n 140.000 ton per jaar.

De fabriek wordt de eerste full scale commerciële unit van DBG BioEnergy, en het is de bedoeling dat er nog vele volgen. Het bedrijf wil in de komende vijf jaar vijf installaties bouwen. Naast Delfzijl ook in andere havens van Nederland en in buurlanden.

Lees ook ons eerdere artikel over DBG BioEnergy

De industrie in Noord-Nederland loopt ruimschoots voor op de gestelde klimaatdoelen van Parijs. De CO2-emissie is met 54 procent per ton product geslonken ten opzichte van het referentiejaar 1990, stelt Cas König, CEO van Groningen Seaports. ‘Daarmee voldoen we hier in het Noorden nu al bijna aan de doelstellingen 2030 van Parijs.’

In de periode van 1990 tot 2019 is de CO2-emissie afgenomen met 700.000 kiloton per jaar. De absolute CO2-emissie is daarmee met 26 procent gedaald. In dezelfde periode is de productie van bedrijven echter toegenomen van 4,6 megaton naar 7 megaton. Door efficiënt te groeien is de CO2-uitstoot per ton product 54 procent minder. De relatieve uitstoot is hiermee aanzienlijk gedaald.

Biostoom

Een van de genomen maatregelen is het vervangen van de stoomproductie door biostoom. ‘Door het aansluiten van biostoomproducenten EEW en Eneco op het bestaande stoomnetwerk van Chemie Park Delfzijl, is het aardgasverbruik met bijbehorende CO2-emissie teruggedrongen met 35 procent in 2019. Daarnaast is recent een vergunning afgegeven om in Emmen op grote schaal biogas te produceren’, vertelt König.

Ook de stikstofemissie loopt drastisch terug. Onder meer dankzij duurzame energieproducenten in Noord-Nederland konden oudere energie-opwekinstallaties buiten bedrijf worden gesteld. ‘Daardoor heeft de regio sinds 1990 een stikstofemissiereductie van 71 procent behaald, ondanks toename van het aantal gevestigde bedrijven. Per ton product is de stikstofemissie hier zelfs met 82 procent gedaald’, aldus König.

Energiegebruik

En er is nog meer mogelijk, verwacht de industrie in Noord-Nederland. ‘Op basis van de geprojecteerde efficiëntieverbeteringen zal alleen al het besparen op energiegebruik de absolute CO2-emissie verder laten afnemen ten opzichte van 1990’, schetst Frans Alting, directeur van de Samenwerkende Bedrijven Eemsdelta. Hij denkt dat een CO2-reductie van 49 procent voor 2030 ruimschoots haalbaar is. Daarvoor moeten bedrijven wel energie-efficiëntieverbeteringen blijven doorvoeren en het aandeel biostoom met elkaar verhogen.

Volledige CO2-neutraal

‘Om te komen tot een volledige CO2-neutrale industrie moet verder gekeken worden dan de huidige technologieën’, doet gedeputeerde IJzebrand Rijzebol van de provincie Groningen er nog een schep bovenop. ‘Dit vraagt onder meer om inzet van andere energiedragers, het produceren van hernieuwbare grondstoffen, het slim uitwisselen van restproducten van de industrie en de ontwikkeling van innovatieprocessen. Waterstof is daarbij een onmisbare schakel en biedt veel kansen voor nieuwe werkgelegenheid in Noord-Nederland.’

Lees hier het voortgangsrapport van de Industrietafel Noord-Nederland.

De stoomleiding tussen AkzoNobel en Eneco Bio Golden Raand krijgt achthonderd meter erbij. Via deze uitbreiding gaat EEW de extra stoom, die zij gaat produceren, leveren aan AkzoNobel op het Chemie Park Delfzijl.

Groningen Seaports heeft de stoomleiding aangelegd, die ook toegankelijk is voor andere partijen. Dit vergroot de aantrekkelijkheid voor (nieuwe) fabrieken die stoom nodig hebben in hun processen en ondersteunt de duurzame ontwikkeling van het haven- en industriegebied in Delfzijl. De voorbereidingen voor deze uitbreiding van het stoomnet zijn inmiddels afgerond en vanaf eind maart kan de aanleg starten. Op dit moment vindt de aanbesteding plaats.

Als alles volgens planning loopt, zal deze uitbreiding in oktober 2018 gereed zijn. Dan worden de installaties van EEW en AkzoNobel aangesloten, zodat deze uitbreiding vanaf december 2018 in gebruik genomen wordt. AkzoNobel neemt voor een periode van twaalf jaar de groene stoom van Eneco af. Daarnaast investeert het verf- en chemieconcern in de noodzakelijke infrastructuur op Chemie Park Delfzijl en biedt hierdoor continuïteit in een van de basisvoorzieningen voor de andere chemiebedrijven op het chemiepark.

 

Foto: De rode lijn geeft het traject weer van de nieuwe stoomleiding tussen EEW en Eneco. De oranje lijn is de bestaande stoomleiding tussen Eneco en AkzoNobel.

 

Avantium is volop bezig met de voorbereidingen voor de bioraffinaderij op het Chemiepark Delfzijl. Nieuws dat het bedrijf goed kan gebruiken. Vooral nadat onlangs de bouw van de PEF-fabriek in Antwerpen drie jaar is uitgesteld.

In Delfzijl loopt alles voorspoedig op het gebied van organisatie, de vergunningen, de werving en selectie van mensen en de noodzakelijke voorzieningen, zo meldt Avantium. Zo zijn de eerste operators inmiddels aangetrokken. Plant manager Ronny Pals: ‘Zij gaan zich de nieuwe technologie eigen maken. Hun opleidingsniveau is van belang, maar ze moeten ook met onzekerheden kunnen omgaan. Een pilot, een traject met onzekerheden, vraagt om een bepaalde mentaliteit.’
In de keuze voor Delfzijl was de aanwezige infrastructuur belangrijk en tevens expertise over zoutzuur. Ook de kennis en ervaring op andere vlakken speelde mee. Pals: ‘Dan gaat het om het netwerk en de ervaring op het gebied van werving, selectie en vergunningen. En vergeet de aanwezige expertise op gebied van kunststoffen niet.’

Suikerstroop

De bioraffinaderij gaat resthout uit de Nederlandse bossen gebruiken als grondstof. De proefinstallatie zal de technische en economische haalbaarheid onderzoeken van de nieuwe, door Avantium ontwikkelde Zambezi-technologie. Hierbij wordt biomassa die traditioneel niet bestemd is voor de voedselketen op een kosteneffectieve manier en met zoutzuur omgezet in zuivere glucose, lignine en een gemengde suikerstroop. Avantium werkt daarbij samen met AkzoNobel, energiemaatschappij RWE, Chemport Europe en Staatsbosbeheer.