Tata Steel Archieven - Utilities

Niet-gouvernementele organisaties (NGO), maar ook particulieren, zoeken steeds vaker de rechtsgang om bedrijven te dwingen hun emissies versneld terug te dringen. Na het succes van de Urgenda-klimaatzaak tegen de Nederlandse staat, zijn ook Shell en Tata Steel gedaagd door respectievelijk Milieudefensie en verontruste burgers. Beide bedrijven hebben al aangekondigd fors te investeren in verduurzaming van de productie. De behaalde successen lijken voor de NGO’s naar meer te smaken.

Het hele artikel vind je in onze digitale Projecten Special 2021!

Als het in Rotterdam tegenwoordig een uurtje zo stinkt als dertig jaar geleden continu, dan regent het telefoontjes bij de milieudienst. Hiermee zeg ik eigenlijk twee dingen. De industrie in Nederland is de afgelopen decennia echt schoner geworden. Tegelijkertijd accepteert de samenleving steeds minder verstoring door de industrie. Dat kan een dubbel gevoel opleveren bij de mensen die in de industrie werken. Hun prestaties zijn steeds beter, maar de eisen worden nog sneller strenger.

Precies op de dag dat het RIVM onlangs het alarmerende rapport over Tata IJmuiden naar buiten bracht, had ik een interview met Mark Denys, directeur kwaliteit bij het staalconcern. Het was een inspirerend gesprek over digitalisering. De afgelopen vijf jaar heeft Tata in IJmuiden tal van verbeteringen aangebracht in de processen. Te danken aan de analyse van data. Door de duizelingwekkende ontwikkelingen op het gebied van rekencapaciteit, geheugen en snelheid van computers zijn analyses veel sneller uit te voeren. Dat levert meer bruikbare informatie op. Op het gebied van kwaliteit, efficiëntie, maar ook op het gebied van uitstoot.

Op het gebied van advanced analytics loopt Tata IJmuiden voorop in Nederland, Europa en misschien wel de wereld. Trots vertelt Denys dat gerenommeerde bedrijven in IJmuiden op bezoek komen om te kijken hoe Tata dat doet. Ze zijn van harte welkom. Behalve dan de concurrenten. Maar dat is logisch. Inmiddels lopen in IJmuiden meer dan tweehonderd data-analisten rond, die continu bezig zijn om de processen te verbeteren.

Ik probeer me voor te stellen hoe die mensen zich voelen als Tata negatief in het nieuws komt. Overdag hebben ze het idee dat ze met positieve ontwikkelingen bezig zijn. ’s Avonds zien ze op het journaal dat het allemaal niet genoeg is. En als burger begrijpen ze dat ook nog.

Het is uiteraard goed dat we – als samenleving – steeds minder verstoring accepteren van onze omgeving en met name onze gezondheid. Tegelijkertijd moet niet het beeld ontstaan dat er in de industrie mensen werken die met een kwade inborst alleen maar op eigen gewin uit zijn. Dat is namelijk niet zo. Bovendien maakt de industrie waardevolle producten die we allemaal in ons dagelijks leven gebruiken. Er is hier geen oorlog tussen goed en kwaad. Iedere consument is onderdeel van het systeem.

Politici moeten ook niet hun eigen straatje schoonvegen met dreigementen over sluiting van Tata in IJmuiden. Gemakkelijke spierballentaal. Want, wat dan? Het is veel beter om naar echte oplossingen te zoeken. Hoe kan de uitstoot van schadelijke stoffen zo snel mogelijk worden gereduceerd? Samen. En dan komt het juist goed uit dat Tata IJmuiden een heel bataljon aan data-analisten ter beschikking heeft.

Gerard Jägers van Tata Steel spreekt tijdens Industrie & Energie over het initiatief Waste Radiation Heat to Power and Steam (WRAPS). Een consortium werkt samen om de restwarmte van hoge temperatuur (700-1200⁰C) te benutten, die vrijkomt bij de productie van onder andere staal, metaal en glas. Hittepanelen zetten stralingswarmte om in elektriciteit en warm water en een Qpinch hittetransformator zet het vrijgekomen warme water in het proces om in stoom.

Naast het grote, langjarige HIsarna project voert Tata Steel diverse kortere projecten uit. De meest belangrijke en recente, ondersteund met een DEI subsidie van 1,5 miljoen euro vanuit de Topsector Energie, is wel het WRAPS (Waste Radiation to Power and Steam) in combinatie met het Q Pinch project. WRAPS heeft tot doel om de stralingswarmte die bij hoge temperaturen (700 tot 1200 Celsius) tijdens het proces vrijkomt, opnieuw te benutten.

Kern van het project zijn vijftig innovatieve siliciumpanelen die de stralingswarmte in stroom omzetten. Aan de achterkant van de panelen wordt van het koelwater vervolgens stoom op circa 100 ºC gemaakt. RGS Development uit Broek op Langedijk, een start-up die is voortgekomen uit ECN, ontwikkelde de Thermagy hittepanelen, ENGIE bouwt in licentie de Q Pinch warmtetransformator die de warmte achter de panelen in stoom omzet.

Stralingswarmte

Gerard Jägers, programmamanager energie-efficiency van Tata Steel: ‘Je kan geen staal gieten zonder dat er stralingswarmte vrijkomt. Al jaren gebruiken we de restwarmte uit onze processen als voorverwarming voor gas en verbrandingslucht. Tot voor kort konden we echter niet de hoge temperatuur stralingwarmte, vrijkomend uit slak en plakken staal, op een goede manier hergebruiken. Met de Thermagy panelen wordt dat wel mogelijk.’

Dergelijke energieopwekking uit stralingswarmte is gebaseerd op het zogenaamde Seebeck-effect (genoemd naar de Letse ontdekker in 1821). Volgens dit principe wordt op het grensvlak van meerdere metalen (dus in een legering als staal) het temperatuursverschil direct omgezet in elektrische spanning (of stroom). Daarom is de warmtetransformator van ENGIE ook essentieel: het verschil wordt immers geschapen door de hittepanelen aan de achterkant te koelen met water (waarvan weer stoom wordt gemaakt).

Parallelsessie CO2-besparing door restwarmtebenutting in staalindustrie

Gerard Jägers zal op het congres ‘Industrie & Energie 2017’ op 12 december bij FME te Zoetermeer spreken over de vorderingen met WRAPS en Q Pinch. Andere onderwerpen die tijdens de parallelsessies aan bod komen zijn: elektrochemie, warmtebenutting via stoomrecompressie, de financiering van energiebesparing, waterstoftechnologie en industriële symbiose.

Industrie&Energie 2017

Datum: 12 december 2017

Plaats: FME Zoetermeer, Zilverstraat 69

Inschrijven: www.utilities.nl/inschrijfpagina/jaarcongres2017