D66 Archieven - Utilities

D66 en VVD willen het gasverbruik in Nederland fors terugdringen. Nu is het nog zo dat 96 procent van de huizen gas gebruikt voor de verwarming. Ook nieuwbouwhuizen worden nog steeds verplicht aangesloten op het gasnet. Daar willen D66 en VVD een einde aan maken.

Tweede Kamerlid voor D66 Rob Jetten: ‘Het is van de zotte dat nieuwbouwhuizen nog steeds verplicht op het gasnetwerk worden aangesloten. Nederland wil van het gas af. Dan hoeft er op termijn geen gas in Groningen meer op te worden gepompt en het is beter voor het klimaat.’ VVD-Kamerlid Dilan Yeşilgöz-Zegerius: ‘Als we Nederland echt willen verduurzamen moeten we concrete stappen zetten. Dit is een stap in de goede richting. En waarom zouden we een huizenbezitter laten betalen voor een voorziening waar we vanaf willen? Dat vind ik niet logisch.’

Uitstekende alternatieven

Er worden naar verwachting tussen 2017 en 2021 ongeveer 230.000 nieuwbouwwoningen gebouwd. D66 en VVD willen dat nieuwbouwwijken in principe niet meer worden aangesloten op het gasnetwerk. Wat D66 en VVD betreft gaat de maatregel dit jaar nog in. Dan geldt het voor alle nieuwbouwprojecten waar nog geen schop in de grond zit. Alleen als er zwaarwegende redenen zijn om een nieuwbouwwijk wel aan te sluiten op het gas, kan de gemeente een uitzondering maken. Er zijn uitstekende duurzame alternatieven om huizen te verwarmen, zoals warmtenetten en warmtepompen.

Nederland gaat van het gas af

Op dit moment telt Nederland 7 miljoen gasaansluitingen. Er is dus haast geboden om snel van het gas af te komen, te beginnen bij nieuwbouwwijken. De aanleg van gasnetten in nieuwbouwwijken kost Nederland jaarlijks 100 miljoen euro. Een gasnet gaat zeker 40 jaar mee. Als een nieuwe wijk nu op het gasnetwerk wordt aangesloten, dan moet dat later alsnog vervangen worden door bijvoorbeeld een warmtenet. Daarmee jaag je gemeenten en huizenbezitters onnodig op kosten.

De opslag duurzame energie (ODE) stijgt door afspraken in het regeerakkoord. Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) wil zo extra geld ophalen voor verduurzaming van de energievoorziening. Voor CCS wil de minister een nieuwe regeling, buiten de SDE+ om, in het leven roepen.

De ODE is een heffing op het verbruik van aardgas en elektriciteit. Met de opbrengsten wordt de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE+) gefinancierd. Deze subsidieregeling moet ervoor zorgen dat de energievoorziening duurzamer wordt. Afgesproken is dat huishoudens en bedrijven ieder voor vijftig procent bijdragen aan de regeling.

Nederland bungelde jarenlang onderaan bij de verduurzaming van de energievoorziening, stelt Jetten (D66) vast. De ODE kan volgens hem helpen om koploper te worden in Europa. Ook Yesilgöz (VVD) steunt een ambitieus klimaatbeleid, maar ze wil tegelijkertijd zuinig omgaan met belastinggeld.

De helft van de energierekening bestaat ondertussen uit belastingen, stelt Kops (PVV) vast. De burgers zijn volgens hem de klos. Ze worden uitgeknepen en mogen via de ODE en de energiebelasting betalen voor peperdure hobby’s van de linkse elite. Het gevolg is volgens de PVV’er dat steeds meer mensen in de schulden terechtkomen. De kosten van verduurzaming van de energievoorziening zijn hoog, erkent Van der Lee (GroenLinks). Maar de kosten van niets doen tegen klimaatverandering zijn volgens hem nog vele malen hoger.

Grootverbruikers

Grootverbruikers betalen per kuub gas of per kWh (veel) minder ODE dan huishoudens. Dit is niet alleen onrechtvaardig, betoogt Beckerman (SP), maar ook ineffectief. Heffingen op productie werken namelijk veel beter dan het belasten van de eindgebruiker. Is het verstandig om de ODE te verschuiven van huishoudens naar bedrijven? De grote vervuilers betalen te weinig, vindt Moorlag (PvdA). Van der Lee wil dat grootverbruikers zestig procent gaan betalen, Beckerman pleit voor tachtig procent.

Het zwaarder belasten van bedrijven tast de Nederlandse concurrentiepositie aan, vrezen de minister, Yesilgöz en Mulder (CDA), en jaagt bedrijven het land uit. Bovendien betalen de huishoudens uiteindelijk toch wel, denkt Kops, want bedrijven belasten hun kosten gewoon door.

CCS

Het kabinet wil in de toekomst de energiesubsidies niet alleen gebruiken voor wind- en zonne-energie, maar ook voor de afvang en opslag van CO2, ook wel CCS genoemd. Onterecht, vinden Beckerman, Van der Lee en Moorlag, want CCS draagt niet bij aan hernieuwbare energie. CCS past niet in de SDE+, erkent Wiebes. Daarom zal er een nieuwe regeling komen, naast of ter vervanging van de bestaande regeling.

 

D66 Tweede Kamerlid Stientje van Veldhoven is trots dat dit kabinet het groenste regeerakkoord ooit presenteert: ‘Nederland wordt koploper. Met dit regeerakkoord zetten we in op een schonere wereld. Ook voor onze kinderen en kleinkinderen.’

Nog nooit is er een Nederlands kabinet geweest dat zo ambitieus heeft ingezet op een schone en duurzame toekomst. Met het nieuwe regeerakkoord worden de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs gehaald. Nederland zet er op in om in Europa met Merkel, Macron en May een kopgroep te vormen om te komen tot een vermindering van de CO2-uitstoot met 55 procent. Dat komt overeen met een temperatuurstijging van maximaal 1,5 graad. Tegelijkertijd zet het kabinet zelf alvast in op een halvering van de CO2-uitstoot (-49 procent). Daarmee gaat het Regeerakkoord een stuk verder dan de huidige Europese doelstelling van 40 procent. Van Veldhoven: ‘We investeren tot vier miljard euro per jaar in vergroening, zoals schone energie, warme huizen en innovatie bij bedrijven. Hiermee kiezen we volop voor een schone, sterke economie en voor de banen van de toekomst. Dat is goed voor het klimaat en voor de Nederlandse concurrentiekracht.’

Van hekkensluiter naar koploper

Het vorige kabinet had al een aantal stappen gezet om de CO2-uitstoot terug te dringen en meer schone energie op te wekken. Nederland loopt in Europa echter nog steeds achter. Alleen Malta en Luxemburg produceren bijvoorbeeld minder hernieuwbare energie dan Nederland. Van Veldhoven: ‘Nederland schroeft de ambitie flink op: onze hele economie kan schoner en slimmer. Het nieuwe kabinet gaat ervoor zorgen dat de kolencentrales uiterlijk in 2030 dichtgaan. En er komen meer windmolens op zee. Bovendien worden vanaf 2030 in Nederland alleen nog maar elektrische auto’s verkocht. Daarmee wordt de lucht in onze binnensteden schoner en dus gezonder.’

Klimaatwet geeft zekerheid

Dit kabinet wil de ambitie voor 2030 samen met partners omzetten in een klimaatakkoord. Daarin komen de concrete maatregelen voor alle sectoren van de economie, inclusief transport, landbouw en circulaire economie. Ook komt er een Klimaatwet, zodat het kabinet ook voor de langere termijn de lijnen uitzet. Van Veldhoven: ‘Hiermee zetten we een flinke stap om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Het betekent dat mensen en bedrijven zekerheid krijgen om te investeren in innovatieve technieken en banen voor een schone en duurzame toekomst.’ Ook het belastingstelsel vergroent. Er komt een eerlijkere prijs voor CO2-uitstoot en dus ook op kolenstroom, waarmee schone energie aantrekkelijker wordt. Tegelijkertijd wordt het goedkoper voor werkgevers om mensen een baan te geven. Dat is precies wat we willen.’

Verminderen energieverbruik

De schoonste en energie is de energie die je niet verbruikt. Naast het punt dat we de opwarming van de aarde tegengaan, willen we met heel Nederland ook werken aan oplossingen voor Groningen. In het regeerakkoord is daarom afgesproken dat we samen met gemeenten en provincies flink gaan investeren in energiebesparing voor woningen en andere gebouwen. De verplichting om huizen op gas aan te sluiten wordt geschrapt. Grote bedrijven helpen we van het Groninger gas af. Daarmee wordt de vraag naar Gronings gas verlaagd, en kan de winning nog wat verder omlaag.