Enlightenmentz of the Year Archieven - Utilities

De Nederlandse scale-up Vertoro bouwt mee aan nieuwe demofabriek in Zweden. De installatie gaat duurzame brandstoffen en chemische bouwstenen produceren  uit reststromen van de pulp- en papierindustrie. De fabriek in Örnsköldsvik bouwt Vertoro samen met het Zweedse bedrijf Sekab.

De fabriek zet straks reststromen van de papierindustrie en bosbouw om in een eigen mengsel van ethanol en oplosbare lignine-oligomeren. Volgens de initiatiefnemers is dat uniek in de wereld. Reeds bestaande installaties kunnen slechts één soort biobrandstof produceren. Het mengsel van Vertoro en Sekab is net als aardolie te raffineren tot een verscheidenheid aan biobrandstoffen, chemicaliën en materialen, in reeds bestaande olieraffinaderijen en petrochemische fabrieken.

Scheepvaart

De productie van de Zweedse demofabriek start naar verwachting over een jaar. Het zal de scheepvaartsector voorzien van biobrandstof. De scheepvaart is verantwoordelijk voor twee tot drie van de totale uitstoot van broeikasgassen wereldwijd. Dat aandeel zal zonder ingrijpen onherroepelijk toenemen.

Kleinste oliebedrijf ter wereld

Vertoro was in 2019 finalist van de Enlightenmentz-verkiezing van Het Nieuwe Produceren. Zelf noemt de scale-up zich het kleinste oliebedrijf ter wereld. Vertoro maakt olie van lignine, een bestanddeel van biomassa waar nog geen goede oplossingen voor waren. Jaarlijks is er in potentie vier keer zoveel lignine beschikbaar als er aardolie uit de grond wordt gehaald. De ambities zijn groot. ‘Wij willen het grootste duurzame oliebedrijf ter wereld worden.’ Lees hier een uitgebreider artikel over Vertoro.

BioMCN in Delfzijl investeert in een nieuwe methode voor de productie van bio-methanol. Daarbij wordt CO2, die bijvoorbeeld vrijkomt bij biogasproductie, geïnjecteerd in de reactor van het bedrijf. Door CO2 te binden aan haar restgas waterstof kan BioMCN extra groene methanol produceren. Het bedrijf ziet deze investering als belangrijke stap op weg naar de verdere vergroening van het productieproces.

BioMCN is een van de finalisten van de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie Project. De winnaars worden tijdens het congres Het Nieuwe Produceren op 19 april bekend gemaakt. Een Project Enlightenment is een industriële investering met duidelijke verduurzamende doelstellingen. Door te investeren in een nieuwe installatie wordt bijvoorbeeld structureel veel water of energie bespaard of komt een grote CO2-reductie tot stand. Het project kan ook de footprint verlagen door gebruik van duurzamere grondstoffen.

Wie zit erachter?

BioMCN, sinds 2015 een volle dochter van OCI NV, produceert in Delfzijl methanol uit aardgas. Daarnaast wordt op basis van groengas-certificaten bio methanol geproduceerd. Door inzet van dit groen gas voldoet dit deel aan de eisen van biobrandstof voor bijmenging in brandstoffen. Dit is een groeiende markt, te meer omdat in 2020 de verplichte bijmenging naar tien procent wordt opgeschroefd.

Wat doet het nieuwe proces?

Waterstof was bij BioMCN tot voor kort een restproduct. Door waterstof echter aan CO2 te binden, kan het bedrijf extra groene methanol te maken. Door een molecuul kooldioxide (CO2) aan drie moleculen waterstofgas (H2) te binden, ontstaat een molecuul methanol (CH4O) en een molecuul water (H2O). Dat betekent dat twee derde van de reststroom waterstof in biomethanol wordt omgezet. Bovendien wordt CO2 die anders wordt uitgestoten, hergebruikt in het productieproces. Inmiddels produceert BioMCN op deze manier al biomethanol.

Hoe groen is deze omzetting?

De CO2 die wordt ingezet, is van biogene oorsprong. In plaats van de CO2 uit te stoten wordt deze door BioMCN hergebruikt. Door inzet van CO2 wordt extra biomethanol geproduceerd. Een eis om methanol groen te mogen noemen, is dat er meer dan vijftig procent CO2 is bespaard ten opzichte van fossiele productie. Daarnaast verbetert door de inzet van de CO2 ook de carbon footprint van de grijze methanol.

Wat is de volgende stap?

Het project van BioMCN kan een vliegwiel zijn naar verdere verduurzaming en vergroening van de productie van methanol. Als de ervaringen met CO2-injectie positief blijven, kan een volgende stap zijn om te kijken naar afvang van eigen – deels groene, deels grijze – CO2 voor het productieproces.

Daarnaast oriënteert BioMCN zich op de mogelijkheid tot inzet van hernieuwbare waterstof als grondstof. Denk bijvoorbeeld aan hernieuwbare waterstof geproduceerd door elektrolyse van water met hernieuwbare stroom. Met de inzet van hernieuwbare waterstof zou het energie-intensieve proces van steam reforming kunnen worden vermeden. Wat oorspronkelijk begon als een efficiëntieverbetering in het proces kan daarmee in de toekomst een hoofdproces worden. Het huidige project kan in Noord-Nederland dus een belangrijke rol spelen in de transitie naar grootschalige inzet van waterstof en een verstevigde inzet van elektrochemie.

Ook onderzoekt BioMCN de optie om via vergisting rechtstreeks biogas in te nemen als procesgas en eventueel stookgas. Bij inzet als procesgas wordt zowel de aanwezige methaan als de CO2 omgezet naar biomethanol

Waarom moet BioMCN de Project Enlightenmentz winnen?

Al jaren staat BioMCN te boek als een innovatief bedrijf, dat niet altijd de wind mee had. Maar ondanks lastige marktomstandigheden en wisselingen van eigenaren, heeft het zich staande gehouden en is niet opgehouden met innoveren. Met deze nieuwe ontwikkeling, waarbij CO2 als grondstof wordt ingezet en de reststroom waterstof niet langer wordt verbrand maar een hoogwaardigere toepassing krijgt, laat het bedrijf weer zien dat het vooroploopt. Bovendien bereidt het bedrijf de weg voor duurzamere chemische routes als elektrochemie met grondstoffen uit de nabije omgeving.

Het Nieuwe Produceren 2018

Kennisplatform ‘Het Nieuwe Produceren gaat op 19 april tijdens haar congres in Scherpenzeel onder andere op zoek naar voorbeelden van upcycling. Onder het motto ‘Niet compenseren, maar accelereren’ komen die dag verschillende sprekers aan het woord die vanuit hun eigen expertise ingaan op het thema.

De dag wordt geopend met een lezing door televisiemaker Rob van Hattum (VPRO Tegenlicht). Met zijn documentaires ‘Afval=Voedsel’ vestigde hij tien jaar geleden de aandacht op het idee van cradle-to-cradle, een gedachtegoed dat inmiddels wijdverspreid is. Maar hoe kijkt hij inmiddels aan tegen deze beweging?

In de middag volgt onder andere een lezing van prof. Henk Akkermans (World Class Maintenance). Volgens hem kan de enorme hoeveelheid beschikbare data ons helpen om verouderde industriële installaties te verbeteren, zodat ze ook in de toekomst zullen voldoen aan de steeds hogere eisen op het gebied van veiligheid, energie-efficiëntie en het verkleinen van de CO2-afdruk.

Verder zal Petrus Postma (Bloc) een presentatie verzorgen over CO2 als grondstof, volgens hem misschien wel de ultieme vorm van upcycling. De afsluitende lezing wordt verzorgd door Rob Stevens (Wepa). Wepa Nederland produceert al meer dan tachtig jaar hygiënepapier en innovatieve oplossingen voor toiletruimten. Het bedrijf is toonaangevend op het gebied van duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Meer informatie over het congres vindt u op:  www.hetnieuweproduceren.nu/jaarcongres

Rinew, Holland Container Innovations en Urban Mining Corp hebben alledrie een Enlightenmentz of the Year gewonnen. De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social.

Project Enlightenment

RINEW heeft gewonnen in de categorie Project. Met het project RINEW onderzoeken vijf organisaties of het mogelijk is om de (afval)waterkringloop te sluiten door middel van hergebruik. De partijen willen decentraal nutriënten, energie en water uit afvalwater halen. Naast het terugwinnen van grondstoffen wordt ook naar de toepasbaarheid van deze stoffen gekeken.
Een Project Enlightenment is een industriële investering met duidelijke verduurzamende doelstellingen. Door te investeren in een nieuwe installatie wordt bijvoorbeeld structureel veel water of energie bespaard of komt een grote CO2-reductie tot stand. Het project kan ook de footprint verlagen door gebruik van duurzamere grondstoffen.
De andere finalisten in deze categorie waren het Zambezi-project en de brug van biocomposiet.

Social Enlightenment

Holland Container Innovations heeft een inklapbare container ontwikkeld. ‘De 4FOLD gaat niet alleen de transportsector op zijn kop zetten, maar ook de wereldeconomie.’ Gemiddeld is in Europa 40 procent van de vervoerde containers leeg. Het vervoeren van die lege containers kost de transportwereld jaarlijks 25 miljard euro en onnodig veel CO2-uitstoot. De inklapbare container is daar een oplossing voor.
Een Social Enlightenment laat mensen en bedrijven door middel van een innovatie, idee of concept op een andere manier naar de wereld kijken. En inspireert henzelf en anderen om te verduurzamen.
Holland Container Innovations nam het in de finale op tegen Mud Jeans en Yoni.

Process Enlightenment

Urban Mining Corp heeft een scheidingstechniek ontwikkeld waarmee op basis van verschil in dichtheid meerdere kunststofsoorten, elektronica en metalen in één processtap zeer nauwkeurig kunnen worden gescheiden. Op deze manier wordt uit afval materiaal herwonnen dat opnieuw het productieproces in kan. Urban Mining Corp is in bezit van de patenten op deze MDS-technologie en richt zich nu op verdere ontwikkeling en op het vermarkten ervan voor een breed scala aan toepassingen.
Een Process Enlightenment is een innovatieve technologie die hele productieprocessen en zelfs hele ketens kan verduurzamen, met een grote positieve impact op de mens en het milieu. Een nieuw proces dat bijvoorbeeld breed inzetbaar is en veel grondstoffen, energie of water bespaart.
De andere finalisten in deze categorie waren Power to protein, benzeen en etheen uit biomassa en BioPET100.

De winnaars zijn bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). De winnaars krijgen veel aandacht in de bladen en op de websites van uitgeverij Industrielinqs, ze krijgen een jaar lang toegang tot verschillende evenementen van hen en zichtbaarheid op www.enlightenmentz.nl. Daarnaast heeft MVO Nederland de winnaars een partnerschap voor een jaar aangeboden.

 

 

Een brug van biocomposiet, het Zambezi project en RINEW zijn de finalisten van de Project Enlightenmentz. Wie verdient het volgens jou om deze verkiezing te winnen? Een Project Enlightenment is een industriële investering met duidelijke verduurzamende doelstellingen. Door te investeren in een nieuwe installatie wordt bijvoorbeeld structureel veel water of energie bespaard of komt een grote CO2-reductie tot stand. Het project kan ook de footprint verlagen door gebruik van duurzamere grondstoffen.

Stemmen kan tot en met 20 januari 10.00 uur.

Brug van biocomposiet

Op de campus van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) is een veertien meter lange voetgangersbrug gebouwd die is gemaakt op basis van hennep- en vlasvezels. Met deze brug willen de initiatiefnemers de potentie aantonen van biocomposiet als een duurzaam alternatief voor bestaande milieubelastende constructiematerialen.

Zambezi-project

De biogebaseerde nieuwe kunststof PEF, waarmee het bedrijf uitgebreid in het nieuws kwam, is niet de enige troef voor technologiebedrijf Avantium. Inmiddels wordt binnen verschillende projecten aan nieuwe innovaties gewerkt. Een daarvan is het Zambezi-project. Daarbinnen wordt een bioraffinaderij gewerkt die houtsnippers omzet in voedingsmiddelen, chemische bouwstenen en brandstof.

RINEW

Met het project RINEW onderzoeken vijf organisaties of het mogelijk is om de (afval)waterkringloop te sluiten door middel van hergebruik. De partijen willen decentraal nutriënten, energie en water uit afvalwater halen. Naast het terugwinnen van grondstoffen wordt ook naar de toepasbaarheid van deze stoffen gekeken.

Winnaar

De winnaar wordt tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt samen met de winnaars in de categorie Social en Process.

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). De winnaars krijgen veel aandacht in de bladen en op de websites van uitgeverij Industrielinqs, ze krijgen een jaar lang toegang tot verschillende evenementen van hen en zichtbaarheid op www.enlightenmentz.nl. Ook biedt MVO Nederland de winnaars een partnerschap aan.

Power to protein, biobenzeen, BioPET100 en Urban Mining Corp zijn de finalisten van de Process Enlightenmentz. Wie is jouw favoriet? Een Process Enlightenment is een innovatieve technologie die hele productieprocessen en zelfs hele ketens kan verduurzamen, met een grote positieve impact op de mens en het milieu. Een nieuw proces dat bijvoorbeeld breed inzetbaar is en veel grondstoffen, energie of water bespaart.

Stemmen kan tot en met 20 januari 10.00 uur.

Power to Protein

Met het Power to Protein-concept kunnen uit grondstoffen die in ons afvalwater aanwezig zijn op een efficiënte wijze eiwitten worden gemaakt. Daarvoor worden speciale bacteriën ingezet die via biosynthese uit waterstof, zuurstof, kooldioxide en ammonium hoogwaardige eiwitten maken. Deze eiwitten kunnen in de toekomst worden gebruikt voor diervoeding en op termijn wellicht ook voor menselijke consumptie.

BioPET100

Cumapol en BioBTX hebben met een consortium van MKB-bedrijven en kennisinstellingen via een uniek procedé high-performance PET gemaakt. Honderd procent uit biomassa. Deze BioPET100 is geschikt voor hoogwaardige toepassingen in onder andere de cosmetica.

Biobenzeen

Benzeen is een aromatisch oplosmiddel dat veel wordt gebruikt in de chemische industrie. Ook de koolwaterstof etheen is een verbinding waar veel vraag naar is. Voorheen werden deze grondstoffen vooral gewonnen uit fossiele bronnen zoals aardolie. Verschillende partijen waaronder ECN, Avantium en Kodok zijn er samen in geslaagd om benzeen en etheen te winnen uit groen gas. Dit opent de weg voor de productie van biobased (groene) aromaten. Biobased benzeen kan via vergassing een aanzienlijke bijdrage gaan leveren aan verduurzaming van onder andere plastics.

Urban Mining Corp

Urban Mining Corp heeft een scheidingstechniek ontwikkeld waarmee op basis van verschil in dichtheid meerdere kunststofsoorten, elektronica en metalen in één processtap zeer nauwkeurig kunnen worden gescheiden. Op deze manier wordt uit afval materiaal herwonnen dat opnieuw het productieproces in kan. Urban Mining Corp is in bezit van de patenten op deze MDS-technologie en richt zich nu op verdere ontwikkeling en op het vermarkten ervan voor een breed scala aan toepassingen.

Winnaar

De winnaar wordt tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt samen met de winnaars in de categorie Project en Social. Stem daar ook voor via de linkjes.

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). De winnaars krijgen veel aandacht in de bladen en op de websites van uitgeverij Industrielinqs, ze krijgen een jaar lang toegang tot verschillende evenementen van hen en zichtbaarheid op www.enlightenmentz.nl. Ook biedt MVO Nederland de winnaars een partnerschap aan.

Holland Container Innovations, Yoni en Mud Jeans strijden om de winst bij de Social Enlightenmentz. Wie vind jij de winnaar? Een Social Enlightenment laat mensen en bedrijven door middel van een innovatie, idee of concept op een andere manier naar de wereld kijken. En inspireert henzelf en anderen om te verduurzamen.

Stemmen kan tot en met 20 januari 10.00 uur.

Holland Container Innovations

Holland Container Innovations heeft een inklapbare container ontwikkeld. ‘De 4FOLD gaat niet alleen de transportsector op zijn kop zetten, maar ook de wereldeconomie.’ Gemiddeld is in Europa 40 procent van de vervoerde containers leeg. Het vervoeren van die lege containers kost de transportwereld jaarlijks 25 miljard euro en onnodig veel CO2-uitstoot. De inklapbare container is daar een oplossing voor.

Yoni

Yoni maakt tampons en maandverband van biologisch katoen en wil daarmee een alternatief bieden in de schappen. Met haar verhaal wil het bedrijf vrouwen laten nadenken over deze producten. Want hoewel steeds meer mensen bewust nadenken over welke verzorgingsproducten ze gebruiken, gebeurt dat niet bij een intiem product als maandverband of tampons. Er hoeven zelfs geen ingrediënten op de verpakking te staan.

Mud Jeans

Mud Jeans is het eerste en enige circulaire denim merk. Na gebruik kunnen klanten de jeans terug sturen en switchen naar een nieuw model. De teruggestuurde broeken worden aangeboden als vintage jeans of verwerkt tot grondstof voor een nieuwe jeans.

Winnaar

De winnaar wordt tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt samen met de winnaars in de categorie Project en Process.

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). De winnaars krijgen veel aandacht in de bladen en op de websites van uitgeverij Industrielinqs, ze krijgen een jaar lang toegang tot verschillende evenementen van hen en zichtbaarheid op www.enlightenmentz.nl. Ook biedt MVO Nederland de winnaars een partnerschap aan.

De biogebaseerde nieuwe kunststof PEF, waarmee het bedrijf uitgebreid in het nieuws kwam, is niet de enige troef voor technologiebedrijf Avantium. Inmiddels wordt binnen verschillende projecten aan nieuwe innovaties gewerkt. Een daarvan is het Zambezi-project. Daarbinnen wordt aan een bioraffinaderij gewerkt die houtsnippers omzet in voedingsmiddelen, chemische bouwstenen en brandstof. Het Zambezi-project staat in de finale van de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie project. De winnaars worden tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt.

Een Project Enlightenment is een industriële investering met duidelijke verduurzamende doelstellingen. Door te investeren in een nieuwe installatie wordt bijvoorbeeld structureel veel water of energie bespaard of komt een grote CO2-reductie tot stand. Het project kan ook de footprint verlagen door gebruik van duurzamere grondstoffen.

Wie zit er achter?
Het Amsterdamse technologiebedrijf Avantium, ook bekend als de ontwikkelaar van PEF als bio-alternatief voor de kunststof PET.

Wat is Zambezi?
Binnen het project Zambezi wordt een bioraffinaderij ontworpen die onder andere zuivere glucose gaat maken uit houtsnippers. De raffinaderij krijgt drie productstromen. Het is de verwachting dat de installatie straks voor een derde lignine oplevert, dat vooralsnog in energie zal worden omgezet. Overigens wordt veel onderzoek gedaan naar omzetting van lignine naar hoogwaardigere producten. Een ander derde deel van de opbrengst van de bioraffinaderij zal bestaan uit verschillende suikers, met verschillende toepassingsmogelijkheden waaronder kunststoffen.

En een derde deel wordt dus zuivere glucose. Gert-Jan Gruter (Chief Technology Officer van Avantium): ‘Het product is dusdanig zuiver dat het zelfs geschikt zou kunnen zijn voor de voedingsmiddelenindustrie. Zoetstoffen en bindmiddelen uit hout dus! Twee studenten van de diëtetiekopleiding van de Hanzehogeschool in Groningen hebben marktonderzoek gedaan en kwamen tot de conclusie dat veel bedrijven uit de foodsector zeker geïnteresseerd zijn in deze nieuwe ingrediënten. Er wordt hier en daar nog wel kritisch gereageerd. Er zouden furanen zoals furfural en HMF zitten in glucose uit houtachtige biomassa. Maar dat gebeurt alleen bij hydrolyseprocessen die onder hogere temperaturen plaatshebben. Wij hebben juist een proces op kamertemperatuur ontwikkeld. Geweldig toch dat we zowel energie, grondstoffen voor de chemie als ingrediënten voor de voedingsmiddelenindustrie kunnen produceren uit agro- en houtafval. Dan heb je ook geen discussie meer over het gebruik van zetmeel voor chemie.’

Hoe staat het er voor met Zambezi?
Inmiddels wordt een proefinstallatie gebouwd op het Limburgse chemieterrein Chemelot. De volgende fase na de proefopstelling is de bouw van een volwaardige fabriek. Hiervoor lijkt volop interesse. Zowel Amsterdam als de Eemsdelta zijn zeer geïnteresseerd in de komst van een dergelijke bioraffinaderij. Voordeel is dat de technologie die door Avantium wordt ontwikkeld, is gebaseerd op een proces dat al een eeuw oud is. Gruter: ‘Omdat we voortborduren op een bestaand proces, het aantal stappen minder is en de belangrijkste producten bestaande bulkprodukten zijn, verwacht ik dat er veel eerder een business case is.’

De Bergius-technologie werd vanaf 1916 ontwikkeld en vanaf 1935 commercieel toegepast voor de productie van zuivere glucose. De technologie werd gaandeweg minder populair doordat het zeer energie-intensief is. Gruter: ‘Dat hebben we met een aantal aanpassingen aangepakt, waardoor de technologie momenteel weer zeer interessant is. Het leuke is dat een dergelijke raffinaderij gewoon in Nederland gebouwd kan worden, gevoed met lokale grondstoffen. We hebben al eens met Staatsbosbeheer berekend hoeveel wij nodig hebben en hoeveel organisch afval er jaarlijks uit de bossen komt. Dat komt aardig met elkaar overeen.’

Waarom moet Avantium met het Zambezi-project de Project Enlightenmentz winnen?
Avantium lijkt met het Zambezi-project korte metten te maken met de spagaat waarin de chemie zich kan bevinden als het gaat om de inzet van biomassa. Het mag niet ten koste gaan van de beschikbaarheid van voedsel. Hier worden juist voedingsmiddelen, ofwel zuivere glucose, toegevoegd vanuit reststromen. Afval wordt dus voedsel! Als dat geen Cradle2cradle is?

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social. In januari stellen we de finalisten een voor een aan u voor. Kijk hier voor een overzicht van alle finalisten. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Vanaf 13 januari kan er via internet worden gestemd.

Cumapol en BioBTX hebben met een consortium van MKB-bedrijven en kennisinstellingen via een uniek procedé high-performance PET gemaakt. Honderd procent uit biomassa. Deze BioPET100 is geschikt voor hoogwaardige toepassingen in onder andere de cosmetica. BioPET100 is finalist in de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie process. De winnaars worden tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt.

Een Process Enlightenment is een innovatieve technologie die hele productieprocessen en zelfs hele ketens kan verduurzamen, met een grote positieve impact op de mens en het milieu. Een nieuw proces dat bijvoorbeeld breed inzetbaar is en veel grondstoffen, energie of water bespaart.

Wie zitten er achter?
De BioPET100 is gemaakt van glycerine afkomstig van SunOil Biodiesel in Emmen. Glycerine is een restproduct dat ontstaat bij de productie van biodiesel. Met behulp van de pyrolyse technologie van BioBTX in Groningen, ontwikkeld in nauwe samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen, is de glycerine omgezet naar een mengsel van zogenaamde bio-aromaten. Na de omzetting is een van de geproduceerde bio-aromaten op kwaliteit gebracht, door Syncom in Groningen. Dit tussenproduct is vervolgens gepolymeriseerd door Cumapol bij API, beide in Emmen. Hier heeft ook de Stenden Hogeschool in Emmen aan bijgedragen. Tot slot heeft Dufor uit Zevenaar bij Aarts Plastic in Waalwijk het spuitgieten uitgevoerd. Daarmee was de allereerste BioPET100 verpakking voor cosmetica een feit.

Waarom BioPET100?
De verpakkingsindustrie zet vol in op verdere vergroening. Een veel gebruikte kunststof is PET. Dus daar moeten kansen liggen. Een consortium van MKB-bedrijven en kennisinstellingen heeft via een uniek procedé uit honderd procent biomassa high-performance PET gemaakt. Volgens het consortium is BioPET100 geschikt voor hoogwaardige toepassingen in onder andere de cosmetica. September 2016 zijn enkele zogenaamde cosmetic containers gepresenteerd met een deksel, gemaakt van BioPET100.

Volgens Marco Brons, directeur van Cumapol biedt het biogebaseerde PET een unieke kans. ‘Als we de kunststoffenmarkt willen verduurzamen, komen we er niet alleen met recycling. Niet alles komt terug en bovendien groeit de markt nog steeds. Daarom moeten we ook aan oplossingen werken aan de kant van virgin grondstoffen.’

Wat is de belangrijkste stap?
PET bestaat uit twee bestanddelen: PTA (gezuiverd teraftaalzuur) en glycol. Dat tweede ingrediënt werd van oudsher gewonnen uit ethanol, dat zijn oorsprong heeft in aardolie. Glycol is ook te winnen uit bio-ethanol, op basis van plantaardige oliën. Dat gebeurt op beperkte schaal ook al, vooral in Brazilië.

Met die biologische glycol worden ook al PET-flessen gemaakt. Coca-Cola gaat er prat op dat de frisdrank in zulke ‘biologische’ flessen zit, de Plant Bottle. Een mooie stap vindt Brons, maar in feite is glycol maar 25 procent van de PET. De overige 75 procent is in dat geval dus nog geproduceerd uit fossiele grondstoffen. Wereldwijd lopen al jaren onderzoeken naar hoe PTA biologisch te maken is. BioBTX heeft ontdekt hoe dat kan.

Cumapol en BioBTX hebben hun onderzoek en experimenten in stilte gedaan, geholpen door onder meer de Rijksuniversiteit Groningen. Om het proces een stap verder te brengen, gaan ze nu samen op het Emmtec-terrein een proeffabriek bouwen voor de productie van bioPET. En inmiddels zijn de eerste grammen bioPET ook daadwerkelijk geproduceerd.

Wanneer is bioPET commercieel toepasbaar?
Hoe snel bioPET op grote schaal kan worden gemaakt, hangt voor een groot deel af van de aanvoer van grondstoffen. De grootste uitdaging ligt niet eens bij het biogebaseerde PTA. Daarvoor is weliswaar hout nodig, maar het voordeel is dat het ook sloophout, afvalhout of ander hout mag zijn. De aanvoer van biologische glycol ligt veel lastiger. Voor de productie van glycol is bio-ethanol nodig, dat momenteel vooral wordt gewonnen uit rietsuiker en maïs. De gigantische gewasvelden die nodig zijn, bevinden zich voornamelijk in Brazilië, terwijl het glycol vervolgens grotendeels wordt geproduceerd in India. Om bioPET te maken zouden schepen met grondstoffen dus de halve wereld over moeten varen. En dat lijkt haaks te staan op de filosofie om duurzamer PET te produceren.

Op dat vlak heeft Brons wel een suggestie: ‘Ik denk dat glycol op het chemiepark in Delfzijl gemaakt moet kunnen worden.’ En misschien op den duur niet meer uit aangevoerde rietsuiker, maar uit suikerbieten. Een biogrondstof waar momenteel sowieso in de Eemsdelta veel belangstelling voor is. Al is het alleen maar omdat suikerbieten veel in Noord-Oost-Nederland worden verbouwd en de Europese quota binnenkort verdwijnen.

Wat is het voordeel van BioPET100?
Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden. Natuurlijk kent Brons ook de ontwikkelingen rond de nieuwe biogebaseerde kunststof PEF van Avantium. Daarbij gaat het om een andere kunststof dan PET, ook met andere eigenschappen. ‘Het voordeel van BioPET100 is dat het uit precies dezelfde moleculen bestaat als PET uit aardolie. Dus het is op dezelfde manier en in dezelfde stroom te recyclen.’

Waarom moet BioPET100 de Process Enlightenment winnen?
Deze BioPET100-showcase gemaakt van een reststroom is volgens de initiatiefnemers een wereldprimeur. Dit succes laat zien dat biomassa reststromen gebruikt kunnen worden als grondstof voor de productie van bestaande kunststoffen. De technologie leent zich bovendien goed voor opschaling.

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social. In januari stellen we de finalisten een voor een aan u voor. Kijk hier voor een overzicht van alle finalisten. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Vanaf 13 januari kan er via internet worden gestemd.

Benzeen is een aromatisch oplosmiddel dat veel wordt gebruikt in de chemische industrie. Ook de koolwaterstof etheen (ook bekend als ethyleen) is een verbinding waar veel vraag naar is. Voorheen werden deze grondstoffen vooral gewonnen uit fossiele bronnen zoals aardolie. Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) is er, in samenwerking met Avantium en Kodok, in geslaagd om benzeen en etheen te winnen uit groen gas. Dit opent de weg voor de productie van biobased (groene) aromaten. Inmiddels is ook Catalok aangesloten en wordt onderzocht of het mogelijk is om de techniek op grote schaal toe te passen. Biobased benzeen kan via vergassing een aanzienlijke bijdrage gaan leveren aan verduurzaming van onder andere plastics. Biobenzeen is finalist in de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie process. De winnaars worden tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt.

Een Process Enlightenment is een innovatieve technologie die hele productieprocessen en zelfs hele ketens kan verduurzamen, met een grote positieve impact op de mens en het milieu. Een nieuw proces dat bijvoorbeeld breed inzetbaar is en veel grondstoffen, energie of water bespaart.

Wie zitten erachter?
ECN werkt al jaren aan het omzetten van biomassa in groen gas, de duurzame equivalent van aardgas. ‘We raakten in gesprek met Avantium die op basis van biomassa grondstoffen maakt voor duurzame plastics zoals de PEF-flessen. De vraag was in hoeverre we iets voor elkaar konden betekenen.’ Aan het woord is Berend Vreugdenhil die bij ECN verantwoordelijk is voor het vergassings-, gasreinigings- en opwerkingsprogramma. ‘Kodok sloot aan en we ontdekten dat het inderdaad mogelijk is om reststromen van Avantium’s YXY-proces via vergassing om te zetten in onder meer benzeen en etheen. Op deze manier kunnen reststromen extra waarde creëren waardoor processen nog efficiënter worden. We zijn met deze partijen, aangevuld met Catalok, de volgende fase in gegaan om te onderzoeken of de hoeveelheden aromaten kunnen worden vergroot en of het proces kan worden opgeschaald.’ Het onderzoek wordt geleid door ECN en is onderdeel van het Innovatieprogramma van Stichting Topconsortium voor Kennis- en Innovatie Biobased Economy (TKI-BBE).

Wat is het doel?
Uit meerdere industriële processen komt biobased afval vrij – zoals lignine en humine – dat meestal wordt verbrand. ‘Met vergassing kan een meerwaarde worden gecreëerd uit dit soort stromen’, vertelt Vreugdenhil. ‘Benzeen Tolueen Xyleen (BTX) kan via vergassing worden geoogst uit iedere vorm van biomassa. Wanneer deze biobased benzeen gebruikt wordt in de chemische industrie, waar benzeen een belangrijke grondstof is, draagt dit sterk bij aan het verduurzamen van de industrie.’ Avantium is in eerste instantie met name geïnteresseerd in de selectieve winning van biobased etheen. ‘Dit is een belangrijke grondstof voor de productie van duurzame plastics.’
De vergassingstechniek kan ook worden ingezet voor hergebruik van grondstoffen. ‘Als je plastichoudend afval gaat vergassen dan gaat het aandeel etheen en benzeen fors omhoog: circa vier à vijf maal zoveel als met het vergassen van biomassa. Dan wordt het interessant om dat te gaan oogsten.’

Ook wordt met dit project de economische levensvatbaarheid van bio-energie-installaties, die zich met deze techniek bezig houden, vergroot. Het streven is namelijk om dit op grote schaal te kunnen toepassen.

Wat is de status?
In een eerdere fase is aangetoond dat het op kleine schaal werkt. Vreugdenhil: ‘De wens om BTX te gaan oogsten was de basis maar dit moest wel aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen. Het gewonnen benzeen moest zo zuiver mogelijk zijn. Er is een proces bedacht dat later nog eens is gewijzigd omdat de uitvoering niet naar onze zin was. Toen we vervolgens een liter groen benzeen hadden geproduceerd met onze installatie wisten we zeker dat we iets interessants in handen hadden. Bovendien, de eerste run was al meer dan 95 procent verwijdering. Uit de test bleek dat het benzeen voor 90 procent zuiver was, met 9 procent tolueen en circa 1 procent xyleen. Toen wisten we zeker dat we hiermee verder moesten gaan.’ De volgende stap is om een proces te ontwikkelen waarbij we vol continu een BTX ‘oogst’-installatie onbemand kunnen laten draaien. Met deze installatie kunnen dan procesvariaties sneller worden getest en kunnen we een optimaal ontwerp gaan maken. Dit is het ‘demonstratieniveau’ dat in 2017 hopelijk bereikt gaat worden. Op die manier kan er samen met de chemische sector een aanzienlijke verduurzaming worden gerealiseerd.

Voor ECN geldt dat het oogsten van BTX niet het hoofddoel is. ‘ECN blijft de focus leggen op het omzetten van biomassa in groen gas. Het winnen van aardgas uit de bodem zorgt onder andere in Groningen voor veel problemen. Alternatieven zijn dus zeer wenselijk. In de toekomst kun je in dat proces dus ook benzeen en etheen gaan oogsten. Voor ECN geldt dat het onderdeel wordt van een grotere groengasproductie. Biomassa is de aardolie van de toekomst.’

Waarom verdient dit project het om de Process Enlightenmentz te winnen?
Vreugdenhil ziet vooral toegevoegde waarde in positieve publiciteit over groene innovaties: ‘Publiciteit voor dit soort trajecten, en voor duurzame ontwikkelingen in het algemeen, is belangrijk. Het is goed voor de beeldvorming dat mensen de toegevoegde waarde van biomassa gaan zien en dat er bij mensen, bij de politiek meer draagvlak komt.’ Vreugdenhil heeft het idee dat de techniek van vergassen op doorbreken staat. ‘Vergassing is geen makkelijke route maar het is wel een techniek waar veel mee te winnen valt. In Zweden staat al een grote groengasinstallatie op basis van vergassing. Publiciteit en draagvlak zullen hopelijk bijdragen aan verdere ontwikkeling van deze techniek en aan het vergroenen van de industrie.’

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social. In januari stellen we de finalisten een voor een aan u voor. Kijk hier voor een overzicht van alle finalisten. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Vanaf 13 januari kan er via internet worden gestemd.

Op de campus van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) is een veertien meter lange voetgangersbrug gebouwd die is gemaakt op basis van hennep- en vlasvezels. Met deze brug willen de initiatiefnemers de potentie aantonen van biocomposiet als een duurzaam alternatief voor bestaande milieubelastende constructiematerialen. De biobrug staat in de finale van de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie project. De winnaars worden tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt.

Een Project Enlightenment is een industriële investering met duidelijke verduurzamende doelstellingen. Door te investeren in een nieuwe installatie wordt bijvoorbeeld structureel veel water of energie bespaard of komt een grote CO2-reductie tot stand. Het project kan ook de footprint verlagen door gebruik van duurzamere grondstoffen.

Wie zitten er achter de brug van biocomposiet?
De biocomposietbrug is het resultaat van een 4TU Lighthouse project waarin TU Eindhoven en TU Delft hebben samengewerkt met het bedrijf NPSP en het Centre of expertise Biobased Economy waarin Avans Hogeschool en Hogeschool Zeeland zitten. Verder is het tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het SIA Raak project biobased brug. Rijk Blok van de TU Eindhoven was projectleider: ‘Uiteindelijk is de brug door heel veel studenten tot stand gekomen. Zij hebben materiaaltesten gedaan, ontwerpen geoptimaliseerd en doorgerekend en ook in de productie bij Spark in Rosmalen hebben heel veel studenten meegewerkt.’

Waarom een brug van biocomposiet?
De architecten Ro&AD hadden het idee om met biomaterialen een brug te gaan maken. Blok: ‘Hieruit is vervolgens een onderzoeksproject opgestart. Uiteindelijk ontstond er via dit 4TU-project de mogelijkheid om werkelijk een experimentele biocomposietbrug te gaan realiseren. Het doel was om met louter biomaterialen een brug te kunnen maken en zo aan te tonen dat het mogelijk is om deze materialen volledig constructief dragend toe te passen. Niet dragende toepassingen bijvoorbeeld in bumpers van auto’s zijn al wel bekend. We wilden de brug van biomaterialen maken om daarmee het gebruik van fossiele brandstoffen of andere eindige grondstoffen te verminderen en zo bij te dragen aan een meer circulaire economie.’

Om dit voor elkaar te krijgen hebben de partijen gezamenlijk een ontwerp gemaakt voor de brug. En uit materiaalonderzoeken zijn de veilige waarden van diverse materiaaleigenschappen zoals stijfheid en sterkte gehaald. Vervolgens is het ontwerp geoptimaliseerd om op die plaatsen waar de belasting het hoogste is de duurdere (gewoven) vlasvezels te gebruiken en op andere plaatsen de goedkopere hennepvezels. De hars is een bio-based epoxy hars. Hiervoor is gekozen omdat dit een grotere afsluiting en bescherming voor de vezels geeft. Uiteindelijk is het bovendek en de onderkant van de brug twintig millimeter dik en de zijkanten zijn slechts tien millimeter dik. ‘We hebben dus een hele lichte brug gemaakt’, zegt Blok.

Is dit de eerste brug van biocomposiet?
Blok: ‘Er zijn al wel ander bruggen waarin gedeeltelijk bijvoorbeeld bio-vezels zijn toegepast, maar dit is de eerste en nog enige waarbij de hele brug van biobased materialen is gemaakt. Dan gaat het om echt alle materialen: de vezels, de hars en ook de schuimkern van bio-PLA-schuim.’

Is de maximale belasting zoals verwacht?
Voor de brug geplaatst mocht worden is een belastingtest gedaan voor de gemeente Eindhoven en hierbij is een belasting toegepast van 500 kilogram per vierkante meter over de gehele brug. Dit is de standaardeis voor voetgangersbruggen. Blok: ‘We hebben de rekken en de doorbuiging gemeten en de brug gedroeg zich uitstekend onder deze zware belasting. Inmiddels hebben we nog een paar belastingtesten gedaan die allemaal positief uitvielen.’

Wat is de status van het project?
Het is een experimentele brug die een jaar blijft liggen waarbij het gedrag van de brug in de gaten wordt gehouden. Blok: ‘De brug heeft drie uiterst dunne glasvezels waarin op regelmatige afstand sensoren in zijn geëtst. Wanneer we licht door de glasvezels sturen en de reflectie meten, is dit een nauwkeurige maat voor de rek in de vezels. Op deze manier kunnen we het gedrag ten gevolge van temperatuur, kruip enzovoorts goed in de gaten houden. Verder gaan we ook nog steeds door met materiaaltesten.’

De gemeente Eindhoven wil ook een dergelijke brug gaan bouwen. Blok: ‘Mogelijk gaan we hem als tijdelijke brug bij het Mariënhage terrein in Eindhoven gebruiken. Inmiddels hebben we nu ook goede contacten met andere universiteiten, bijvoorbeeld in Gent en Leuven, om het project nog verder te brengen.’

Waarom moet dit project de Project Enlightenmentz winnen?
Blok: ‘Dit project verdient te winnen omdat het een enorme stap voorwaarts is in het gebruik van bio-based materialen in constructieve dragende toepassingen. Dit is belangrijk wanneer we echt werk willen maken van een circulaire economie. Wanneer we in staat zijn om landbouw te verduurzamen (en hierin vlas en hennep te verbouwen als wisselgewassen) en de restproducten (vezels) hiervan veel langer te gebruiken (langer dan de tijd die ze nodig hebben om te groeien) slaan we meerdere vliegen in één klap. Het is belangrijk om bij iedereen de ‘awareness’ te vergroten en te laten zien dat een meer circulaire economie echt binnen onze mogelijkheden komt te liggen.’

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social. In januari stellen we de finalisten een voor een aan u voor. Kijk hier voor een overzicht van alle finalisten. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Vanaf 13 januari kan er via internet worden gestemd.