Liander Archieven - Utilities

Voor het eerst in Nederland wordt een buurtbatterij in een wijk ingezet waar ook bewoners gebruik van kunnen maken. In deze pilot maken lokale energieleverancier Tegenstroom en Lyv smart Living het voor bewoners in Rijsenhout mogelijk hun zelf opgewekte zonne-energie daarin op te slaan. In het dorp in de Haarlemmermeer testen 35 huishoudens het komende jaar deze unieke batterij samen met Tegenstroom, Lyv smart Living en netbeheerder Liander.

Liander onderzoekt in deze pilot of de batterij het lokale elektriciteitsnet kan ontlasten. Met een toename van duurzame energieopwek wordt het netwerk extra belast. Een batterij kan een goed, meer betaalbaar alternatief zijn voor het leggen van een dikkere kabel.  Door eerst de beschikbare, duurzame energie uit de buurt te gebruiken, kunnen wijken in de toekomst steeds meer in hun eigen energie voorzien. Ook kan het een oplossing zijn voor de forse toename van zonnepanelen op woningen en de bijbehorende energie die verwerkt moet worden.

Buren in de wijk in Rijsenhout delen een jaar lang de buurtbatterij. In huis zorgt het energiemanagementsysteem van Lyv met behulp van de slimme meter dat het overschot aan opgewekte energie in de batterij wordt opgeslagen en geregistreerd. Daardoor kunnen huishoudens de in de batterij opgeslagen energie op een later moment gebruiken. Data uit de slimme meter helpt te bepalen hoe de zonne-energie zo optimaal mogelijk gebruikt kan worden.

Aan de hand van het actuele energiegebruik van de bewoners en de hoeveelheid opgewekte energie wordt bepaald of de energie het beste gebruikt, opgeslagen of moet worden teruggeleverd aan het net. Als een bewoner in de wijk energie nodig heeft dan levert het systeem zijn resterende deel uit de batterij terug. Het energiemanagementsysteem met een bijbehorende app helpt bewoners energie te besparen en registreert het als er meer zonne-energie wordt opgewekt dan gebruikt. Zo kunnen bewoners maximaal hun eigen opgewekte energie gebruiken en wordt het energienet ontlast.

Testen batterij

Liander gebruikt de batterij uitsluitend om te testen wat de gevolgen ervan zijn voor het lokale energienet en of het één van de oplossingen kan zijn  om het lokale net te ontlasten. Om te begrijpen wat de dynamiek en impact is van het gebruik van batterijen op het elektriciteitsnetwerk doet de netbeheerder onderzoek naar oplossingen als de Buurtbatterij. De eerste voorlopige resultaten laten zien dat er een toename is van zo’n honderd procent in het gebruik van de eigen opgewekte energie met behulp van de batterij. Dit verlaagt de impact op het netwerk en daarbij kan de batterij de spanningskwaliteit regelen.

Later in het jaar worden marktpartijen gevraagd om de restenergie uit de batterij te verhandelen. Geïnteresseerde marktpartijen kunnen zich via een aanbesteding inschrijven. Samen met de gekozen marktpartij wordt zowel de haalbaarheid van de batterij onderzocht als het verhandelen van energie uit de batterij. Daardoor is de kans op realisatie het grootst. De uitkomsten van de pilot worden gedeeld met marktpartijen en andere geïnteresseerden.

Voor aansluitingen met een laag verbruik zoals garageboxen, portiekverlichting, abri’s bij bushaltes, slagbomen of vuilcontainers introduceert Liander een nieuw type aansluiting: de tien ampère aansluiting. Met de nieuwe aansluiting kunnen klanten zo’n 150 euro per jaar besparen op hun elektriciteitsaansluiting.

Tot op heden is de 3*25 ampère aansluiting de kleinste aansluiting voor klanten. Dit voldoet voor bijvoorbeeld huishoudens. Voor aansluitingen met een laag verbruik is deze aansluiting relatief duur, omdat zij slechts een beperkt deel van de capaciteit gebruiken. Om deze klanten tegemoet te komen, biedt Liander nu de tien ampère aansluiting aan.

Laag piekverbruik

Met de tien ampère aansluiting is relatief veel mogelijk. Voor openbare infrastructuur als abri’s, vuilcontainers en flitspalen is een aansluiting van tien ampère dan ook voldoende. Ook voor bijvoorbeeld garageboxen zou, afhankelijk van het gebruik, de aansluiting een goedkope oplossing kunnen zijn. Voor huishoudens is een tien ampère aansluiting geen optie: een huishouden zou bij deze aansluiting slechts één apparaat tegelijkertijd kunnen gebruiken.

Liander verwacht dat potentieel 30.000 klanten gebruik kunnen maken van de nieuwe aansluiting.

Liander neemt het initiatief om een marktmodel voor flexibiliteit in de praktijk te brengen. De netbeheerder zoekt daarom marktpartijen die samen met Liander een flexibiliteitsmarkt willen realiseren in Nijmegen-Noord. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de Universal Smart Energy Framework-standaard (USEF).

De afgelopen jaren zijn veel experimenten uitgevoerd om de werking van een dergelijke markt voor flexibiliteit te testen. Dat gebeurde bijvoorbeeld in Heerhugowaard onder de naam EnergieKoplopers . Liander neemt nu het initiatief om het marktmodel in de praktijk te brengen. Daarvoor is het gebied Nijmegen-Noord uitgekozen. Meer informatie over de marktvraag vind u HIER.

Flexibiliteit kan een meer betaalbaar alternatief zijn voor het verzwaren van het elektriciteitsnet. Daardoor kunnen onnodige investeringen in het net worden voorkomen en de  energievoorziening ook in de toekomst voor Nederlanders betaalbaar worden gehouden.

Ontwikkelingen Nijmegen-Noord

Het gebied Nijmegen-Noord (ten noorden van de Waal) is in transitie. Op korte termijn worden vele woningen bijgebouwd en zal ook een uitbreiding plaatsvinden van een nabijgelegen industrieterrein. Bovendien wordt gesproken over het plaatsen van nieuwe windturbines en een zonneweide.

Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat Liander gedurende vijf jaar af en toe hoge stroompieken in het lokale elektriciteitsnet verwacht. Door vraag en aanbod van energie op elkaar aan te passen wil de netbeheerder onderzoeken of de klassieke manier om netten te verzwaren voorkomen kan worden.

Eind 2017 kan de ArenA beschikken over een vier megawatt batterij die wordt ingezet als peakshave installatie voor de stad Amsterdam, netwerkstabilisatietool voor Liander en backup-installatie voor evenementen van de ArenA zelf. Samen met Eaton, dat het systeem gaat bouwen, en Mobility House, dat verantwoordelijk is voor het energiemanagement, maakt men de ArenA nog een stukje duurzamer.

Het xStorage Buildings-systeem van Eaton slaat energie efficiënt op en distribueert deze wanneer dat nodig is. Het systeem dat voor de Amsterdam ArenA is ontwikkeld, is met 280 Nissan LEAF-batterijen het grootste energieopslagsysteem op hergebruikte batterijen dat door een commercieel bedrijf in Europa wordt gebruikt. Het heeft een stroom- en opslagcapaciteit van vier megawattuur. Hiermee kan de ArenA tijdens een concert of wedstrijd ongeveer een uur zonder externe stroombron blijven fungeren. Het systeem heeft ongeveer het formaat van een zeecontainer en herbergt 119 racks waarin 1160 batterijsystemen zitten. Een negental bi-directionele omvormers zorgt voor de omzetting van wisselstroom naar gelijkstroom en vice versa.

Bi-directionele laadpalen

Binnenkort worden bij de ArenA ook de eerste bi-directionele laadpalen ter wereld geplaatst. Deze palen laden de vijf Nissan’s die van de Amsterdam ArenA niet alleen op, maar kunnen tevens de accu’s van de auto’s aanspreken op het moment dat er tekorten op het net dreigen te ontstaan.

Liander heeft in samenwerking met productiefaciliteit AVK Plastics, Kiwa Technology en AVK Nederland een format voor een Grondstofpaspoort ontwikkeld. Het Grondstofpaspoort geeft inzicht in de grondstofsamenstelling van een product en welk deel hiervan uit gerecycled materiaal bestaat.

Netbeheerder Liander is verantwoordelijk voor de verzorging en de aanleg en onderhoud van de elektriciteits- en gasnetten in een groot gedeelte van Nederland. Volgens Hendrik van Zantvoort, Programmamanager Maatschappelijk Verantwoord Inkopen stuurt Liander naar een inkoopproces van producten die gerecycled materiaal bevatten, recyclebaar zijn en waar de herkomst van de grondstoffen bekend is. AVK, producent van afsluiters, brandkranen, straatpotten en toebehoren, is gevraagd om daarin samen met Liander een pioniersrol te vervullen.

Aan de hand van de Purdie straatpot die Liander inkoopt bij AVK Nederland is het Grondstofpaspoort ontwikkeld. AVK Plastics scoort hoog op diverse MVO-elementen, met name omdat deze straatpot al grotendeels uit gerecycled materiaal bestaat.

Het Grondstofpaspoort geeft inzicht in de grondstofsamenstelling van een product en welk deel hiervan uit gerecycled materiaal bestaat. Ook zal de bekende grondstofsamenstelling van een product recyclebaarheid en dus zoveel mogelijk gerecyclede materialen te gebruiken bevorderen. Kiwa Technology is als expert op het gebied van kunststoffen gevraagd mee te denken over het paspoortformat en de toepasbaarheid.

Volgens Albert Doktervan AVK Nederland zorgt het grondstoffenpaspoort voor een transparante samenwerking tussen leverancier en klant. Als neveneffect kan AVK nu een andere invulling geven aan leveranciersbeoordelingen in het kader van verschillende ISO-normeringen waarmee de inhoud van het Grondstofpaspoort wordt geborgd en is deze informatie te verifiëren tijdens de gunning van een aanbesteding.