Windenergie Archieven - Utilities

De enige optie die windparkoperators hebben, is windturbines stil te zetten als ze te veel produceren. En dat is natuurlijk zonde. De energiebranche zoekt dan ook naarstig naar een goedkope en efficiënte manier van opslag van overtollige windenergie. Ocean Grazer zegt dé oplossing te hebben gevonden met de Ocean Battery.

De komende jaren groeit de offshore windproductie naar zo’n twaalf gigawatt. En ook zonnestroom krijgt de komende jaren een behoorlijke boost. Het grote verschil met de kolen- en gascentrales is dat duurzame energie moeilijk te sturen is. Wat tot nog toe tot problemen kan leiden als vraag en aanbod niet synchroon lopen. Bovendien is het de vraag hoe zwaar het offshore stroomnet moet worden ingericht om piekproductie bij harde wind te kunnen transporteren.

In de basis is het concept kinderlijk eenvoudig. Bij productieoverschotten pompt het systeem water uit starre reservoirs in flexibele zakken op de zeebodem. Hierdoor slaat het systeem energie op in de vorm van water onder hoge druk. Bij hoge stroomprijzen, stroomt het water terug van de flexibele balgen naar de starre reservoirs met lage druk. Daar zetten meerdere hydro-turbines de druk weer om in elektriciteit.

CEO Frits Bliek van Ocean Grazer ziet dan ook weinig belemmeringen voor grootschalige aanleg van het opslagsysteem. ‘Misschien nog wel de grootste uitdaging is om de balgen goed en goedkoop aan de zeebodem te bevestigen. Maar we hebben een innovatieve offshore branche die ook de installatie van windturbines betaalbaar maakte. Onderwaterrobots zouden het werk bijvoorbeeld ook kunnen uitvoeren.’

Modulair systeem

Wat rendement betreft, scoort de installatie zeer hoog. Bliek: ‘Natuurlijk kost het verpompen van water energie, maar dat is uiteindelijk maar twintig procent van de totale capaciteit. Vergelijk dat maar eens met een elektrolyzer: de helft van de energie gaat al verloren in de conversie en als je het gas weer wil omzetten in elektriciteit blijft er nog maar dertig procent over van de oorspronkelijke stroomcapaciteit. Natuurlijk zijn er wel rendementswinsten te halen door hergebruik van warmte en zuurstof, maar dat kan eigenlijk alleen maar als de installatie dicht bij de industrie staat.

Ook lithium-ion batterijen kennen hun beperkingen, met als voornaamste dat ze duur zijn. Daar komt bij dat de batterijen nog steeds zeldzame metalen nodig hebben, wat om meerdere redenen niet wenselijk is. Ook redox-flow batterijen wil je liever niet op zee bouwen, vanwege de kans op lekkages.’

Hoewel de technologie geen raketwetenschap is, heeft Ocean Grazer wel degelijk patenten liggen voor zijn oplossing. ‘De turbines die we gebruiken, kunnen we min of meer van de plank kopen’, zegt Bliek. ‘Stuwdammen werken al decennia met dit soort turbines die al die jaren probleemloos hebben gedraaid. De innovatie zit vooral in het systeem. Dat is robuust en modulair. De balgen zijn via een buis aangesloten op de turbines. Hoe meer opslag je nodig hebt, hoe langer de buis wordt en hoe meer balgen je daaraan koppelt. Tot nog toe testen we systemen met een capaciteit van twee tot tien megawattuur per eenheid, maar op den duur moet dat naar utility schaalgrootte.’

Zandafgraving

Om er zeker van te zijn dat het systeem blijft werken onder de barre omstandigheden in de Noordzee, testte Ocean Grazer het systeem in de haven van Groningen Seaports. Binnenkort test Ocean Grazer het systeem zelfs op ware grootte in een zandafgraving. Bliek: ‘Simpel gezegd geldt voor het rendement van het systeem dat hoe dieper de balg ligt -en hoe hoger de druk- hoe beter hij presteert. In Nederland zijn veel zandwinlocaties met een behoorlijke diepte. We zijn nu bezig om in een van die afgravingen een gat te graven van zo’n honderd meter diep. Dit soort plassen zijn te gevaarlijk om in te zwemmen, maar er zijn wel partijen die er drijvende zonnepanelen op willen plaatsen. De combinatie met zo’n zonnepark is ideaal voor ons opslagsysteem. Grootschalige zonneparken lopen namelijk tegen dezelfde problemen op als windparken.’

Over de businesscase maakt Bliek zich geen zorgen. ‘We zijn al meerdere keren meegenomen in aanbiedingen voor offshore windparken. Helaas hebben die partijen de concessie niet gekregen, maar er moet een opslagoptie komen bij zoveel capaciteit. We berekenden nu al een terugverdientijd van vijf tot acht jaar, maar dat is gerekend met de huidige marktomstandigheden en energieprijzen. We hebben een eenvoudig en robuust systeem dat geen schaarse metalen gebruikt en geen risico’s of overlast oplevert voor mens en milieu.

Northern Enlightenmentz tijdens Eemsdeltavisie

Tijdens Eemsdeltavisie 2021: Truth or dare gaan we in gesprek met onder meer innovators, wetenschappers en experts uit de industrie over innovaties..Eemsdeltavisie (4 november CIC Delfzijl) is ook dit jaar weer het podium voor de Northern Enlightenmentz-verkiezing. In willekeurige volgorde presenteren Uppact, Senbis, Ocean Grazer en Purified Metal Company hun innovaties aan het publiek in het Chemport Innovation Center.

> Bekijk het volledige programma en schrijf snel in!

Energie-Nederland is blij met het nieuws dat het demissionair kabinet volgend jaar ruim 6,8 miljard euro extra uittrekt voor het verminderen van de CO2-uitstoot. Het geld zal onder andere worden gebruikt voor investeringen in noodzakelijke energie-infrastructuur zoals waterstof en de verduurzaming van huizen. De belangenvereniging vraagt wel om ook na 2030 oog te houden voor ondersteuning van duurzame energieprojecten.

De urgentie om méér te investeren in de klimaatmaatregelen wordt met de gepresenteerde begroting onderstreept. Om ook na 2022 te kunnen blijven toewerken naar de doelen van 2030, roept Vereniging Energie-Nederland het kabinet op om snel besluiten te nemen over het vergroten van het aanbod CO2-vrije elektriciteit. Daarnaast is het cruciaal dat het kabinet stuurt op voldoende en tijdige investeringen in de energie-infrastructuur.

Meer aanbod CO2-vrije elektriciteit

Voor de elektrificatie van de industrie, vervoer en gebouwde omgeving is, bovenop de reeds bestaande plannen, extra aanbod van CO2-vrije elektriciteit nodig. Het extra budget van 3 miljard euro voor de SDE++ kan onder andere worden ingezet voor de ontwikkeling van extra zon- en windprojecten, maar helpt ook duurzame warmte en projecten in de industrie.

Om de komende jaren te kunnen blijven investeren in de verdere verduurzaming van de elektriciteitsproductie blijft een stabiel investeringskader ook na 2025 nodig. Dit kan door ontwikkelaars van zon- en windprojecten zekerheid te geven dat hun elektriciteit zal worden gebruikt door het gebruik van groene elektriciteit in de industrie te stimuleren. De verhoging van het SDE++ budget is hiertoe een eerste stap, maar er is ook een specifiek steunmechanisme nodig dat afkoerst op de concrete doelstellingen in 2030 en daarna. Door een koppeling aan te brengen tussen elektrificatie en extra productie van CO2-vrije elektriciteit, wordt de transitie verder versneld.

Naast deze koppeling tussen vraag en aanbod, blijft ook het financiële aspect aandacht vragen. Volgens de huidige plannen is de SDE++ al vóór 2025 niet meer beschikbaar voor nieuwe aanvragen voor zonne- en windenergie. Bij onzekerheid over de groei van de vraag naar duurzame elektriciteit, zullen investeerders niet geprikkeld zijn om nog grootschalig te investeren in duurzame productie. Dit terwijl de doelstellingen voor 2030 nog zullen worden verhoogd als gevolg van de Europese plannen, en daarnaast moet in 2050 onze gehele energievoorziening CO2-vrij zijn. Energie-Nederland pleit daarom voor bodemprijsregeling die de grootste risico’s bij tegenvallende elektrificatie wegneemt.

Noodzakelijke investeringen infrastructuur

In de begroting wordt ook aandacht besteed aan de noodzakelijke investeringen in het elektriciteitsnet. Het is cruciaal dat het kabinet stuurt op voldoende en tijdige investeringen door (regionale) netbeheerders in elektriciteitsnetten. Er moet voldoende ruimte zijn om anticiperend te investeren en dit moet gemakkelijker worden, bijvoorbeeld door het beschikbaar stellen van publieke middelen zoals het Recovery & Resilience fund. Tegelijkertijd blijven netbeheerders verplicht om tijdig te investeren. Er moet gekeken worden hoe netbeheerders gestimuleerd kunnen worden om anticiperend te investeren en of er andere structurele belemmeringen zijn die aangepakt moeten worden.

Energie-Nederland verwelkomt het vrijmaken van 750 miljoen euro voor een landelijke transportinfrastructuur voor groene waterstof (‘Waterstof Backbone’). En het extra budget voor het warmtetransportnet Zuid-Holland. Dit zijn belangrijke eerste stappen in de ontwikkeling van een waterstof-economie. Infrastructuur voor het transport van CO2-vrije waterstof is onontbeerlijk en de Europese Green Deal heeft dit belang verder vergroot.

Vestas introduceert Covento, een digitaal platform dat een marktplaats biedt om kopers en verkopers van onderdelen en diensten voor verschillende duurzame energietechnologieën met elkaar in contact te brengen.

Covento richt zich rechtstreeks op de after-market van duurzame energie. Ofwel de toeleveringsketens voor exploitatie en onderhoud van de turbines. Het platform biedt zowel producten en diensten van Vestas als van derde partijen.

Vestas bouwt voort op een fundament van meer dan 120 GW aan turbines in bedrijf en 140 GW aan geïnstalleerd vermogen. Via Covento faciliteert Vestas onderdelen en diensten die verder gaan dan windenergie. En die uiteindelijk een breed scala aan duurzame energieoplossingen en -technologieën ondersteunen naarmate nieuwe markten en gebruikers worden toegevoegd.

In het algemeen zal Vestas met Covento een aanpasbaar platform opzetten dat nieuwe verkoopmodellen en commerciële trajecten voor gescreende kopers en verkopers ondersteunt. Dit zal de waarde van de dienstverleners voor duurzame energie verhogen. Een markt die goed is voor meerdere miljarden euro’s.

Vestas wil Covento later dit jaar lanceren in geselecteerde landen op de Europese markt. In 2022 breidt Vestas het platform uit naar de VS en Canada. Covento zal uiteindelijk het bestaande eCommerce-platform van Vestas, Shop.Vestas, vervangen.

De productiesite van Covestro in de Antwerpse haven betrekt voortaan bijna de helft van zijn elektriciteitsbehoefte in België uit windenergie. Het chemiebedrijf heeft hiervoor een overeenkomst getekend met energiebedrijf Engie.

De energieleverancier wil vanaf 1 april 2021 ongeveer 45 procent van de elektriciteitsvraag van Covestro in Antwerpen dekken met 15 windturbines, in vier nieuw aangelegde onshore windparken. De turbines staan in de gemeenten Hoogstraten, Eeklo, Kaprijke en Maldegem en maken alle deel uit van het Conquest4Wind P5-samenwerkingsverband.

De nieuwe overeenkomst dekt een capaciteit van 39 megawatt. Dit komt overeen met de energievoorziening voor ongeveer 30.000 privéhuishoudens en vermindert de koolstofvoetafdruk van Covestro in België met meer dan 38.500 ton CO₂, wat overeenkomt met de uitstoot van bijna 20.000 auto’s per jaar.

Energie-efficiëntere productie

De productie in de chemische industrie is van oudsher energie-intensief. Met zijn verschillende innovatieve procestechnologieën en een erkend energiebeheersysteem heeft Covestro zijn energie-efficiëntie al aanzienlijk verhoogd en de emissies van zijn productie al sterk verminderd. De groep Covestro heeft zich ook tot doel gesteld zijn specifieke CO₂-uitstoot tegen 2025 te halveren ten opzichte van 2005. Aanvullend en in lijn met de nieuwe bedrijfsvisie ‘We will be Fully Circular’, wil Covestro nu ook het grootste deel van de resterende energie uit windenergie te halen.

Het CrossWind consortium, een samenwerking tussen Shell en Eneco, gaat het derde subsidieloze windpark op de Nederlandse Noordzee bouwen en exploiteren, in het windenergiegebied Hollandse Kust (noord). Het windpark levert ruim 750 megawatt (MW) aan vermogen. Met de komst van dit park zal windenergie op zee in 2023 in zestien procent van de totale Nederlandse elektriciteitsvraag voorzien. 

Innovatie

Het windpark Hollandse Kust (noord) ligt zo’n 18.5 kilometer uit de kust van Noord-Holland. Bij de beoordeling van de offshoreaanvragen voor de vergunning van dit windpark is onder andere gekeken naar het gebruik van innovatieve toepassingen. CrossWind gaat verschillende innovaties testen op het gebied van energieopslag en flexibiliteit, welke mogelijk in toekomstige windparken op grotere schaal kunnen worden toegepast. Het consortium plaatst 69 windturbines van Siemens Gamesa met elk een vermogen van 11 MW en een rotordiameter van 200 meter. Het merendeel van de windturbines ligt op meer dan 1 km afstand van elkaar. De elektriciteitskabel naar land en het ‘stopcontact’ op zee wordt door netbeheerder TenneT aangelegd. Van Oord wordt verantwoordelijk voor de engineering, inkoop, bouw en installatie van de fundaties, de verbindingskabels en het transport en installatie van de windturbines.

Bouw andere windparken op schema

De komende jaren worden nog meer windparken op zee afgerond en zal de hoeveelheid elektriciteit die zij leveren sterk toenemen. Op dit moment staan er windparken op zee met een totaal vermogen van ongeveer 1 gigawatt (GW), aan het einde van het jaar zal dit bijna 2,5 GW zijn. In 2023 zal windenergie op zee toenemen naar een totaal vermogen van 4,7 GW. Daarmee wordt het doel voor windenergie op zee uit het Energieakkoord naar verwachting binnen het budget en de planning behaald. In 2030 zal het totaal vermogen verder oplopen tot 11 GW, dat is zo’n veertig procent van de totale Nederlandse elektriciteitsvraag.

Vattenfall bouwt in Nederland haar grootste hybride energiepark van Europa bestaande uit zonnepanelen, windturbines en batterijen. Dit energiepark komt te staan bij Haringvliet op Goeree-Overflakkee (Zuid-Holland). Het bedrijf heeft een investeringsbesluit genomen van zo’n 35 miljoen euro voor het zonnepark en de batterijen. Voor de windmolens was al eerder een besluit genomen en is de aanleg al gestart.

Het hybride energiepark bestaat uit totaal zes windturbines die komen te staan in het noorden van het eiland Goeree-Overflakkee tussen Middelharnis en Stad aan het Haringvliet. Het verwachte opgestelde vermogen van het windpark ligt rond de 22 megawatt. Hiermee kan Vattenfall ongeveer 27.000 huishoudens van groene stroom voorzien. De hoogte van de windturbines is maximaal 150 meter. De voorbereidende werkzaamheden zijn inmiddels gestart.

Zonnepark en batterijen

Het zonnepark bestaat uit 124.000 zonnepanelen van totaal 38 megawatt; dat is genoeg groene stroom voor zo’n 12.000 huishoudens. De batterijen komen te staan bij het zonnepark in twaalf zeecontainers. De batterijen zijn van BMW en hebben een vermogen van twaalf megawattuur. De eerste werkzaamheden zullen vanaf begin 2020 starten. Voordat Vatttenfall het zonnepark gaat bouwen, moeten eerst de windturbines staan. De verwachting is dat in september 2020 alles dan operationeel zal zijn.

Netbalancering

Margit Deimel, directeur Zon en batterijen: ‘Als het stevig waait, schijnt er vaak minder zon. En als de zon goed schijnt, waait het meestal minder hard. Een prima combinatie dus. We willen slim omgaan met energie en daarom plaatsen we ook batterijen. De batterijen zijn in eerste instantie bedoeld om het netwerk in balans te kunnen houden. Daarnaast kunnen ze in de toekomst ook dienen als opslag. Als het hard waait of als de zon veel schijnt, slaan we energie op. Wanneer er te weinig wind of zon is, leveren we groene stroom uit onze batterijen.

Opwekking, opslag en netaansluiting maken gebruik van dezelfde infrastructuur en kunnen we dankzij synergie-effecten zuiniger exploiteren. Energiepark Haringvliet Zuid is het eerste energiepark van Vattenfall waar we windenergie, zonne-energie en batterijen combineren.’

Vattenfall krijgt de vergunning voor het windpark op zee Hollandse Kust Zuid 3&4. In maart diende Vattenfall een voorstel in voor dit subsidieloze windpark. Met het winnen van deze tender is Vattenfall in één klap eigenaar van het grootste subsidievrije windpark op zee. In 2018 won het bedrijf namelijk al het aangrenzende project Hollandse Kust Zuid 1&2. In totaal zal Hollandse Kust Zuid 1-4 duurzame stroom produceren voor zo’n drie miljoen huishoudens.

Magnus Hall, CEO van Vattenfall: ‘Nederland is een belangrijke markt voor ons en dit zal een van onze grootste offshore projecten zijn. Het is een eer bij te dragen aan de ambitieuze Nederlandse doelstellingenom klimaatverandering tegen te gaan. We kunnen met steeds goedkoper wordende schone bronnen Nederland van groene stroom voorzien.’

Gunnar Groebler, Senior Vice President en Head of Business Area Wind van Vattenfall: ‘We kunnen nu de projecten Hollandse Kust Zuid 1&2 en 3&4 bundelen. Dat is een groot voordeel dat leidt tot verdere optimalisatie in de ontwikkeling en bij het onderhoud van zo’n groot windpark.’

Vervolgstappen

Vattenfall gaat nu aan de slag met de laatste voorbereidingen voor dit windpark samen met de al gekozen partijen. Siemens Gamesa levert de turbines, Sif de funderingen Prysmian de kabels. Seaway Heavy Lift is verantwoordelijk voor de installatie van kabels en funderingen en Swire Blue Ocean installeert de windmolens. De bouw is gepland in 2022. Volgens de aanbestedingsregels moet Hollandse Kust Zuid 3&4 volledig operationeel zijn binnen vijf jaar nadat de vergunning onherroepelijk is geworden.

Leden van de zuivelcoöperatie FrieslandCampina kunnen zich aanmelden voor een kleine windturbine. De turbines met een ashoogte van vijftien meter van E.A.Z. Wind hebben een vermogen van vijftien kilowatt.

FrieslandCampina wil leiden met duurzaamheid en CO2-neutraal zijn in 2050. Om dat doel te bereiken zet het bedrijf fors in op hernieuwbare energie. Het Farm Energy programma van FrieslandCampina is opgezet om leden-melkveehouders te stimuleren in de transitie naar groene energie. Naast grootschalige projecten als Solar en Jumpstart, biedt de zuivelonderneming zijn leden-melkveehouders de mogelijkheid zich aan te melden voor kleine windturbines. Deze kunnen ingezet worden om het eigen bedrijf zelfvoorzienend te maken van energie.

Het hele jaar door energie produceren

Energie uit kleine windturbines is bedoeld voor zelfconsumptie op het bedrijf. De combinatie van kleine windturbines met zonnepanelen creëert de optimale oplossing voor een energieneutrale boerderij. Deze combinatie voorziet de boerderij het hele jaar door van energie. De kleine windturbine produceert met name in de winter terwijl zonnepanelen voornamelijk in de zomer energie leveren. De optimale balans van opwek en verbruik is essentieel voor een stabiel en betaalbaar elektriciteitsnetwerk en leidt tot de hoogste economische waarde voor de melkveehouder.

Kleine turbine

FrieslandCampina biedt deze optie aan zijn leden-melkveehouders in samenwerking met E.A.Z. Wind. Deze Nederlandse marktleider in kleine windmolens ontwikkelde deze nieuwe windmolen specifiek voor de boerderij. Dit gebeurde in nauwe samenwerking met boeren en met extra aandacht voor een goede inpassing in het agrarisch landschap.

Specificaties EAZ Twaalf

  • Rotor diameter 12 meter
  • Mast hoogte     15 meter
  • Vermogen          15 kilowatt
  • Gemiddelde opbrengst 33.000 kilowattuur per jaar
  • Levensduur       >20 jaar

Vattenfall en Microsoft zijn een samenwerking gestart om nieuwe vestigingen van datacenters in Zweden te voorzien van duurzame windenergie. In 2017 sloten beide partijen al een tienjarige overeenkomst in Nederland waarbij Microsoft de opgewekte energie van vijftig windmolens van Windpark Wieringermeer afneemt voor hun datacenter in Middenmeer.

Microsoft heeft bekendgemaakt dat het design en de exploitatie van hun toekomstige datacenters in Gävle en Sandviken, ten noorden van Stockholm, tot de tot nu toe duurzaamste zullen behoren. Het bedrijf deelde mee dat het met Vattenfall samenwerkt om de toekomstige datacenters te voorzien van honderd procent duurzame energie en om innovatieve oplossingen te ontwikkelen om hun CO2-voetafdruk te verkleinen.

Windpark Wieringermeer

Al in 2017 maakten Microsoft en Vattenfall de grootste overeenkomst bekend voor windenergie in Nederland. Microsoft sloot een tienjarig contract af voor de opgewekte windenergie van vijftig windmolens van het windpark Wieringermeer. Het windpark bestaat in totaal uit 99 windmolens waarvan 82 windmolens in het bezit van Vattenfall. De bouw is intussen gestart en zal tot midden 2020 duren.

Eneco

Vorige week kondigde Microsoft nog aan negentig megawatt af te nemen van offshore windproject  Borssele III / IV van. Eneco zal de datacenters van Microsoft gedurende vijftien jaar vanaf 2022 voorzien van groene stroom. Deze laatste overeenkomst is de 14e power purchase agreement (PPA) voor duurzame energie van Microsoft en brengt de portefeuille op meer dan 1,5 gigawatt ter ondersteuning van de werking van de 54 Azure-regio’s van het bedrijf.

Microsoft sloot een overeenkomst voor windenergie aan in Nederland. De Amerikaanse softwaregigant zal negentig megawatt kopen van het 731,5 megawatt omvattende offshore windproject, Borssele III en IV van Eneco. Eneco zal vanaf 2022 de datacenters van Microsoft gedurende vijftien jaar voorzien van groene stroom.

Dit is de tweede aankoop van windenergie door Microsoft in Nederland in een jaar, wat zijn totale aankopen van windenergie op 270 megawatt brengt in Nederland. Het is daarmee een van de grootste duurzame bedrijfsportfolio van bedrijven in het land. Het is de 14e power purchase agreement (PPA) voor duurzame energie van Microsoft en brengt de portefeuille op meer dan 1,5 gigawatt ter ondersteuning van de werking van de 54 Azure-regio’s van het bedrijf.

De stroomafnameovereenkomst is een volgende stap in de voortdurende samenwerking tussen Eneco en Microsoft. In 2018 selecteerde Eneco Microsoft als hun voorkeurspartner voor cloudservices door een drie-jarige overeenkomst te ondertekenen met Microsoft Azure, waarmee Eneco de bedrijfsdoelstellingen en ambities op het gebied van digitale transformatie kan realiseren.